W skrócie
- Daktyle mają w badaniach IG ok. 42–55, czyli niski lub średni. Problemem nie jest IG, tylko ilość cukru: ok. 67–68 g węglowodanów przyswajalnych w 100 g.
- Jeden duży daktyl Medjool (ok. 24 g) to ok. 16 g węglowodanów, czyli 1,6 WW – tyle co kromka chleba. Mały daktyl Deglet Noor (ok. 7 g) to ok. 4,7 g.
- W badaniu u osób z cukrzycą typu 2 daktyle nie dawały większych skoków cukru niż wskazuje ich IG – ale porcja testowa była liczona, nie „garść”.
- Przy cukrzycy: 1–2 małe daktyle albo 1 Medjool jako deser, policzony do posiłku. Syrop daktylowy to po prostu cukier.
Daktyle często poleca się jako „zdrowy zamiennik cukru” – do owsianki, ciast, batonów czy kulek mocy. Mają błonnik, potas i polifenole, ale to jednocześnie jeden z najbardziej skoncentrowanych źródeł cukru wśród owoców. Poniżej IG z badań, węglowodany w sztuce i to, ile daktyli zmieści się w diecie przy cukrzycy.
Indeks glikemiczny daktyli
| Źródło | IG daktyli |
|---|---|
| międzynarodowe tabele IG (Atkinson 2008) – daktyle suszone | ok. 42 (niski) |
| 5 odmian z Zatoki Perskiej, osoby zdrowe (Alkaabi 2011) | 46–55 |
| te same odmiany, osoby z cukrzycą typu 2 (Alkaabi 2011) | 44–53 |
| starsze badanie australijskie (Foster-Powell 2002) | 103 (wysoki) |
Wyniki różnią się zależnie od odmiany, dojrzałości i sposobu suszenia. Większość nowszych badań pokazuje IG niski lub średni, ale jedno starsze australijskie badanie dało wynik wyższy niż glukoza. Popularne u nas odmiany Medjool i Deglet Noor nie były osobno badane. Więcej wartości w naszej tabeli indeksu glikemicznego.
Niski IG nie oznacza, że daktyle można jeść bez liczenia. IG mierzy się dla porcji zawierającej 50 g węglowodanów – to ok. 75 g daktyli, czyli 3 duże Medjool. Ładunek glikemiczny jednego dużego daktyla to ok. 7–9, a pięciu – już 35–45.
Ile węglowodanów mają daktyle?
| Porcja | Węglowodany przyswajalne | Błonnik | WW | kcal |
|---|---|---|---|---|
| Medjool, 100 g | 68,3 g | 6,7 g | 6,8 | 277 |
| 1 daktyl Medjool (ok. 24 g, bez pestki) | 16,4 g | 1,6 g | 1,6 | 66 |
| Deglet Noor, 100 g | 67 g | 8 g | 6,7 | 282 |
| 1 daktyl Deglet Noor (ok. 7 g) | 4,7 g | 0,6 g | 0,5 | 20 |
| 3 daktyle Deglet Noor (ok. 21 g) | 14 g | 1,7 g | 1,4 | 59 |
Dane z bazy USDA. 1 WW to 10 g węglowodanów przyswajalnych – to ok. 15 g daktyli. Daktyle Medjool są duże i miękkie, Deglet Noor małe i twardsze – na opakowaniu w polskim sklepie zwykle nie ma odmiany, więc najpewniej jest zważyć porcję.
Czy cukrzyk może jeść daktyle?
Tak, jako słodycz w małej porcji. W badaniu z Emiratów osoby z cukrzycą typu 2 po porcji daktyli miały podobny wzrost cukru jak osoby zdrowe, a autorzy uznali, że daktyle mogą być częścią zbilansowanej diety (Alkaabi 2011). Warto jednak pamiętać, że badano porcję z dokładnie odmierzoną ilością węglowodanów, a nie jedzenie daktyli garściami.
Przy cukrzycy typu 1 daktyle licz jak słodycze: jeden duży Medjool ma tyle węglowodanów co cztery kostki cukru albo kromka chleba. Przy insulinooporności i cukrzycy typu 2 lepiej traktować je jako okazjonalny deser po posiłku niż codzienną przekąskę.
Jak jeść daktyle przy cukrzycy
- Po posiłku, nie na pusty żołądek. Daktyl zjedzony po obiedzie z białkiem i warzywami podnosi cukier wolniej.
- Z orzechami: daktyl nadziewany orzechem włoskim lub migdałem to deser z tłuszczem i białkiem. Zobacz jakie orzechy dla cukrzyka.
- W wypiekach – licz całą ilość. 100 g daktyli w cieście to prawie 7 WW, podobnie jak 70 g cukru. „Bez cukru” na przepisie nie znaczy „bez węglowodanów”.
- Kulki mocy i batony daktylowe – jedna kulka (ok. 25 g) to zwykle 10–15 g węglowodanów.
Na co uważać
- Syrop daktylowy ma ok. 65–75 g cukrów w 100 g – działa jak każdy syrop. Porównanie: syrop z agawy i słodycze dla cukrzyka.
- Hipoglikemia: daktyle nie są dobrym sposobem na niedocukrzenie – błonnik i fruktoza spowalniają wzrost cukru. Lepsze są tabletki glukozy lub sok, więcej w tekście jak radzić sobie z hipoglikemią.
- Daktyle kandyzowane lub w czekoladzie mają dodatkowy cukier.
- Potas: przy przewlekłej chorobie nerek z hiperkaliemią ilość daktyli ustal z lekarzem – 100 g daktyli to ok. 650–700 mg potasu.
Inne suszone owoce: rodzynki, figi, suszona żurawina. Świeże owoce: jakie owoce dla cukrzyka.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- Atkinson F.S., Foster-Powell K., Brand-Miller J.C. International tables of glycemic index and glycemic load values: 2008. Diabetes Care 2008;31(12):2281–2283. doi.org/10.2337/dc08-1239
- Alkaabi J.M., Al-Dabbagh B., Ahmad S. i in. Glycemic indices of five varieties of dates in healthy and diabetic subjects. Nutr J 2011;10:59. doi.org/10.1186/1475-2891-10-59
- Foster-Powell K., Holt S.H.A., Brand-Miller J.C. International table of glycemic index and glycemic load values: 2002. Am J Clin Nutr 2002;76(1):5–56.
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 168191. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 171726. fdc.nal.usda.gov
Dodaj komentarz