Cukrzyca w ciąży: co dziesiąta ciężarna z wysokim cukrem

Zaburzenia tolerancji glukozy w ciąży dotyczą dziś mniej więcej co dziesiątej przyszłej mamy – dwa razy częściej niż dekadę temu, gdy odsetek ten szacowano na ok. 5–6 proc. Na te dane zwróciła uwagę prof. Katarzyna Kosińska-Kaczyńska, kierownik Kliniki Położnictwa, Perinatologii i Neonatologii Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP), w wypowiedzi dla PAP z 30.10.2026. Temat dotyczy zarówno kobiet, które chorowały na cukrzycę typu 1 lub 2 przed ciążą, jak i tych, u których zaburzenia ujawniły się dopiero w ciąży.

Dlaczego przybywa ciężarnych z wysokim cukrem

Prof. Kosińska-Kaczyńska, która jest też prorektorem ds. dydaktycznych CMKP, łączy wzrost z dwoma zjawiskami: kobiety decydują się na ciążę później, a jednocześnie przybywa pacjentek z nadwagą i otyłością. Specjaliści dzielą ciężarne z hiperglikemią na dwie grupy: kobiety z cukrzycą typu 1 lub 2 rozpoznaną przed ciążą oraz kobiety, u których zaburzenia gospodarki węglowodanowej pojawiają się dopiero w trakcie ciąży. Opieka nad nimi – jak podkreśla ekspertka – powinna być interdyscyplinarna: często potrzebny jest diabetolog, endokrynolog i intensywna insulinoterapia, najlepiej w ośrodku z zapleczem internistycznym, diabetologicznym i położniczym.

Jakie są zagrożenia dla mamy i dziecka

Nadmiar glukozy przenika przez łożysko i może prowadzić do makrosomii, czyli nadmiernej masy płodu. Zwiększa to ryzyko urazów okołoporodowych i konieczności cięcia cesarskiego. Według ekspertki dzieci te częściej chorują później na otyłość, nadciśnienie i cukrzycę.

U kobiet z niewyrównaną cukrzycą typu 1 w pierwszych tygodniach ciąży, gdy kształtują się narządy dziecka, wyraźnie rośnie ryzyko ciężkich wad rozwojowych, np. wad serca. Dla samej mamy utrzymująca się hiperglikemia oznacza szybszy rozwój zmian w naczyniach – ryzyko retinopatii, uszkodzenia nerek, choroby wieńcowej i stopy cukrzycowej.

Na oddział prof. Kosińskiej-Kaczyńskiej trafiają co miesiąc 1–2 pacjentki z nieprawidłowo prowadzoną cukrzycą, czasem w zaawansowanej ciąży i bez wcześniejszego rozpoznania.

Co to oznacza w praktyce

• Badania przesiewowe: glukoza na czczo na początku ciąży i OGTT między 24. a 28. tygodniem – tak przewiduje standard opieki okołoporodowej. Więcej w artykule cukrzyca ciążowa – co warto wiedzieć.
• Monitorowanie glikemii: systemy CGM dają pełny profil dobowy i alarmują przy zbyt niskiej lub zbyt wysokiej glukozie; ekspertka zwraca uwagę, że ułatwiają też opiekę w formie telemedycyny. O tym, jak często mierzyć cukier: cukrzyca ciążowa – kiedy mierzyć cukier. Warunki refundacji sprzętu opisuje artykuł co refunduje NFZ.
• Styl życia: obok leczenia ważna jest dieta i aktywność fizyczna. Prof. Kosińska-Kaczyńska podkreśla, że ruch w ciąży nie jest zakazany i pomaga wyrównać glikemię.

Wypowiedź ekspertki towarzyszyła zapowiedzi konferencji „Razem dla zdrowej ciąży – diabetologia i perinatologia” dla lekarzy i położnych, którą 6 listopada organizują kliniki CMKP działające w Szpitalu Bielańskim i Warszawskim Instytucie Zdrowia Kobiet. Specjalistyczną opiekę nad ciężarnymi z cukrzycą prowadzi m.in. Warszawski Ośrodek Perinatalnej Opieki Diabetologicznej przy Szpitalu Bielańskim.