Czy u osób z cukrzycą typu 2 i nadciśnieniem warto obniżać ciśnienie skurczowe poniżej 120 mm Hg? Brazylijskie badanie OPTIMAL-DIABETES, opublikowane 7 listopada 2026 r. w „New England Journal of Medicine”, nie wykazało, by tak niski cel istotnie zmniejszał liczbę zawałów, udarów i zgonów sercowo-naczyniowych w porównaniu z celem poniżej 140 mm Hg. To kolejny głos w dyskusji, która od lat dzieli kardiologów i diabetologów.
W skrócie
- Badanie objęło 9476 osób z cukrzycą typu 2, podwyższonym ciśnieniem i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym (Brazylia, 33 ośrodki).
- Porównano cel ciśnienia skurczowego poniżej 120 mm Hg z celem poniżej 140 mm Hg; obserwacja trwała średnio (mediana) 4 lata.
- Główny punkt końcowy (zgon sercowo-naczyniowy, zawał, udar, hospitalizacja z powodu niestabilnej dławicy lub niewydolności serca): 6,0% vs 6,7% – różnica nieistotna statystycznie.
- Poważne zdarzenia niepożądane wystąpiły z podobną częstością (14,9% vs 14,6%).
- Wcześniejsze badania dawały sprzeczne wyniki: ACCORD BP nie wykazało korzyści, chińskie BPROAD – tak.
Jak wyglądało badanie
OPTIMAL-DIABETES było wieloośrodkowym, otwartym badaniem z randomizacją. Uczestników przydzielono losowo do leczenia intensywnego (cel: ciśnienie skurczowe poniżej 120 mm Hg; 4745 osób) albo standardowego (cel: poniżej 140 mm Hg; 4731 osób). Średni wiek wynosił 64,7 roku, a 62% uczestników stanowiły kobiety. Według portalu Healio około 28% badanych miało już wcześniej rozpoznaną chorobę sercowo-naczyniową.
Założone cele udało się w dużej mierze osiągnąć. Średnie ciśnienie skurczowe w czasie obserwacji (bez pierwszych 3 miesięcy) wynosiło 121,8 mm Hg w grupie intensywnej i 135,4 mm Hg w grupie standardowej. Healio podaje, że osoby leczone intensywnie przyjmowały średnio 3,2 leku przeciwnadciśnieniowego.
Wyniki: mniej zdarzeń, ale bez istotnej różnicy
Zdarzenie należące do głównego punktu końcowego wystąpiło u 286 osób (6,0%) w grupie intensywnej i u 315 osób (6,7%) w grupie standardowej. Współczynnik ryzyka wyniósł 0,90 (95% przedział ufności 0,77–1,06), co oznacza, że różnica mogła być przypadkowa. Autorzy w podsumowaniu piszą wprost, że cel poniżej 120 mm Hg nie zmniejszył częstości poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych.
Healio, relacjonując prezentację wyników na kongresie American Heart Association (Chicago, 6–9 listopada 2026 r.), zwraca uwagę na złożony punkt końcowy dotyczący nerek (m.in. spadek eGFR o co najmniej 50% lub schyłkowa niewydolność nerek). Był on częstszy w grupie intensywnej: 5,7% wobec 3,7%. Poważne zdarzenia niepożądane ogółem odnotowano u 14,9% osób leczonych intensywnie i 14,6% leczonych standardowo.
Badacze przeprowadzili też zaplanowaną metaanalizę trzech dużych badań w cukrzycy typu 2 – OPTIMAL-DIABETES, BPROAD i ACCORD BP. Łącznie intensywne obniżanie ciśnienia wiązało się w niej z mniejszym ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych (współczynnik ryzyka 0,84; 95% przedział ufności 0,77–0,93). Komentujący wyniki dr Sean Heffron (NYU Langone) ocenił, że badanie jest neutralne statystycznie, ale wpisuje się w ogólny kierunek wcześniejszych prac.
Co to oznacza w praktyce
Badanie nie oznacza, że ciśnienie w cukrzycy jest mniej ważne. Nadciśnienie pozostaje jednym z głównych czynników ryzyka zawału, udaru i choroby nerek. Pytanie dotyczy tego, jak nisko schodzić. Wyniki OPTIMAL-DIABETES sugerują, że zejście poniżej 120 mm Hg nie przynosi wszystkim wyraźnej dodatkowej korzyści, a według danych przedstawionych na kongresie może wiązać się z częstszymi problemami nerkowymi.
Cel ciśnienia ustala się indywidualnie – z uwzględnieniem wieku, chorób serca i nerek, tolerancji leków i ryzyka spadków ciśnienia. Więcej o tym, jak cukrzyca wpływa na układ krążenia, w tekście Jak cukrzyca wpływa na zdrowie serca.
Rozmawiaj z diabetologiem. Zmiany w leczeniu, dawkach i sprzęcie omów ze swoim lekarzem.
Źródła
- Santo K., Martins E., Silva G.S. i wsp., Intensive Blood-Pressure Lowering in Patients with Type 2 Diabetes, New England Journal of Medicine, 7.11.2026. DOI: 10.1056/NEJMoa2612922 (ClinicalTrials.gov NCT04040634)
- Healio, Intensive blood pressure lowering did not significantly cut CV events in type 2 diabetes, 18.11.2026. healio.com/news/cardiology/20261118
Dodaj komentarz