W skrócie
- Cukrzyca zwiększa ryzyko zawału, udaru i niewydolności serca, dlatego równie ważne jak glikemia są ciśnienie, cholesterol LDL i niepalenie.
- Cel ciśnienia to 120–129/70–79 mm Hg, a leczenie farmakologiczne zaczyna się przy wartościach od 130/80 mm Hg.
- Cel LDL zależy od ryzyka: poniżej 100 mg/dl (umiarkowane), 70 (wysokie), 55 (bardzo wysokie) i 40 mg/dl (ekstremalnie wysokie); lekiem pierwszego wyboru są statyny.
- Flozyny i agoniści GLP-1 chronią serce niezależnie od obniżania glikemii, a u osób z zawałem zaleca się ich bezterminowe stosowanie z beta-adrenolitykiem.
Choroby serca są główną przyczyną przedwczesnych zgonów przy cukrzycy, ale większość ryzyka można zmniejszyć. Poniżej cele i leki z zaleceń PTD 2026.
Cele ciśnienia i cholesterolu
| Parametr | Cel w cukrzycy |
|---|---|
| Ciśnienie tętnicze | 120–129/70–79 mm Hg |
| Rozpoczęcie leczenia nadciśnienia | od 130/80 mm Hg, razem z modyfikacją stylu życia |
| LDL przy umiarkowanym ryzyku | poniżej 100 mg/dl |
| LDL przy wysokim ryzyku | poniżej 70 mg/dl |
| LDL przy bardzo wysokim ryzyku | poniżej 55 mg/dl |
| LDL przy ekstremalnie wysokim ryzyku | poniżej 40 mg/dl |
Kategorię ryzyka określa lekarz na podstawie wieku, czasu trwania cukrzycy, powikłań i chorób współistniejących. Szczegóły o lipidach znajdziesz we wpisie Lipidogram.
Leki, które chronią serce
| Grupa | Rola |
|---|---|
| Statyny (atorwastatyna 40–80 mg, rosuwastatyna 20–40 mg) | pierwszy wybór przy zaburzeniach lipidowych |
| Ezetymib, potem inhibitory PCSK9 lub inklisiran | gdy statyny nie wystarczą, u osób wysokiego ryzyka |
| Flozyny (SGLT-2) | zmniejszają ryzyko sercowo-naczyniowe niezależnie od HbA1c |
| Agoniści GLP-1, GIP/GLP-1 | zmniejszają ryzyko zawału i udaru |
| Kwas acetylosalicylowy 75–100 mg | u osób powyżej 40. roku życia ze zwiększonym ryzykiem, o decyzji zawsze lekarz |
Niewydolność serca i zawał
Dapagliflozyna i empagliflozyna są wskazane w niewydolności serca zarówno przy obniżonej, jak i zachowanej frakcji wyrzutowej, niezależnie od obecności cukrzycy. Po ostrym zespole wieńcowym zaleca się beta-adrenolityk oraz lek kardioprotekcyjny (inhibitor SGLT-2 lub agonistę GLP-1) bezterminowo.
Objawy, których nie wolno ignorować
| Objaw | Uwagi |
|---|---|
| Ból lub ucisk w klatce piersiowej, ból w żuchwie lub ramieniu | możliwy zawał, dzwoń pod 112 |
| Duszność, osłabienie, nudności, pot | u osób z cukrzycą zawał bywa skąpoobjawowy z powodu neuropatii |
| Nagłe osłabienie połowy ciała, trudności w mówieniu | możliwy udar, dzwoń pod 112 |
| Obrzęki nóg, narastająca duszność | możliwa niewydolność serca |
Nie odstawiaj statyn ani leków na ciśnienie bez konsultacji, gdy „dobrze się czujesz”.,Nie stosuj aspiryny na własną rękę: o jej stosowaniu decyduje lekarz.,Rzuć palenie: to jedna z najskuteczniejszych zmian dla serca.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne: Zalecenia kliniczne 2026 (omówienie na opieka.farm)
- Cele terapeutyczne dobiera lekarz do ryzyka danej osoby
Dodaj komentarz