W populacyjnym badaniu mieszkańców Białegostoku na każdą osobę z rozpoznaną cukrzycą przypadała mniej więcej jedna, która chorowała, ale o tym nie wiedziała. Dane przedstawili w połowie listopada 2026 r., przy okazji Światowego Dnia Cukrzycy, lekarze Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku (UMB). Zwrócili też uwagę na rolę masy mięśniowej w zapobieganiu cukrzycy typu 2.
W skrócie
- W badaniu Białystok Plus rozpoznaną cukrzycę miało 7% dorosłych mieszkańców, a „drugie tyle” miało cukrzycę nierozpoznaną.
- Mniej niż połowa dorosłych uczestników miała prawidłową tolerancję glukozy.
- Według danych NFZ rozpoznaną cukrzycę ma w Polsce ok. 3,5 mln osób – o ponad 27% więcej niż dziewięć lat wcześniej.
- Badacze z UMB wskazują spadek masy mięśniowej jako najsilniejszy czynnik przewidujący zachorowanie w ciągu pięciu lat.
- Centrum Badań Klinicznych UMB nadal przyjmuje do badań „Zatrzymaj cukrzycę” osoby z podwyższonym ryzykiem.
Ukryta cukrzyca w liczbach
Prof. Irina Kowalska z UMB, prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, przedstawiła wyniki populacyjnego badania zdrowia mieszkańców Białystok Plus na konferencji prasowej w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Białymstoku. Rozpoznaną cukrzycę miało 7% dorosłych mieszkańców miasta, a podobna grupa miała cukrzycę, ale bez rozpoznania. Mniej niż połowa dorosłych miała prawidłową tolerancję glukozy – u pozostałych występowała cukrzyca albo zaburzenia gospodarki węglowodanowej, takie jak stan przedcukrzycowy.
Dane z jednego miasta nie przekładają się wprost na cały kraj, ale pokazują skalę problemu. Według NFZ rozpoznaną cukrzycę ma w Polsce ok. 3,5 mln osób, a w ciągu dziewięciu lat ich liczba wzrosła o ponad 27%. Lekarze podkreślają, że faktyczna liczba chorych jest wyższa.
Mięśnie a ryzyko cukrzycy
Prof. Adam Krętowski, kierownik Centrum Badań Klinicznych UMB, zwrócił uwagę na wyniki wcześniejszych badań białostockiego zespołu. Najważniejszym czynnikiem pozwalającym przewidzieć, że dana osoba zachoruje na cukrzycę w ciągu pięciu lat, okazał się spadek masy mięśniowej. Z wiekiem masa mięśni spada u większości osób, ale przy braku ruchu – szybciej. Dlatego w profilaktyce liczy się nie tylko redukcja masy ciała, ale też ćwiczenia oporowe, na siłowni lub w domu.
Prof. Krętowski przywołał też jedno z największych badań ośrodka: wśród ok. 1,1 tys. uczestników u 80% stan przedcukrzycowy się cofnął, a średnia redukcja masy ciała wyniosła 10 kg. Szczegółów tego badania (czasu trwania, metod leczenia, grupy porównawczej) w komunikacie nie podano.
Kogo dotyczy
Do udziału w badaniach „Zatrzymaj cukrzycę”, prowadzonych od kilku lat przez Centrum Badań Klinicznych UMB, mogą się zgłaszać osoby z podwyższonym ryzykiem – m.in. z nadwagą, otyłością lub z cukrzycą w rodzinie. Uczestnicy przechodzą szczegółowe badania, a osobom z nadwagą lub otyłością ośrodek proponuje udział w programach z bezpłatnymi, nowoczesnymi lekami na redukcję masy ciała.
Lekarze przypominają o objawach, które powinny skłonić do zbadania glukozy: wzmożonym pragnieniu, częstym oddawaniu moczu i trudno gojących się ranach. Jak wygląda diagnostyka, opisuje tekst Jak wygląda diagnoza cukrzycy, a sposoby zapobiegania – Profilaktyka cukrzycy typu 2. O nowych danych dotyczących leczenia stanu przedcukrzycowego więcej w tekście Stan przedcukrzycowy: leki GLP-1 a metformina.
Źródła
- PAP, Nauka w Polsce, Białystok/ „Zatrzymaj cukrzycę” – badania naukowe Centrum Badań Klinicznych UMB, 15.11.2026. naukawpolsce.pl, news 115915
Dodaj komentarz