Płatki owsiane – indeks glikemiczny. Czy cukrzyk może jeść owsiankę?

Awatar Magdalena Bród

Opublikowano Zaktualizowano

5 min czytania

Płatki owsiane indeks glikemiczny – jakie płatki wybierać?
Spis treści (8)
  1. Indeks glikemiczny płatków owsianych
  2. Ile węglowodanów mają płatki owsiane?
  3. Ile węglowodanów ma cała owsianka?
  4. Czy cukrzyk może jeść płatki owsiane?
  5. Jak jeść owsiankę, żeby cukier rósł wolniej
  6. Płatki górskie, błyskawiczne i otręby: dane USDA
  7. Na co uważać
  8. Najczęstsze pytania

W skrócie

  • Owsianka z płatków górskich ma IG ok. 55 (niski), a z płatków błyskawicznych ok. 79 (wysoki). To ten sam owies, inaczej przetworzony.
  • 40 g suchych płatków to ok. 23 g węglowodanów przyswajalnych (2,3 WW) i 4 g błonnika.
  • Owsianka na mleku z jagodami to ok. 39 g węglowodanów przyswajalnych. Wersja z bananem i miodem łatwo przekracza 50 g.
  • Beta-glukan z owsa obniża cholesterol LDL i spłaszcza wzrost cukru po posiłku, ale działa przy ok. 3 g dziennie, czyli ok. 70 g płatków.
  • Płatki górskie i błyskawiczne mają niemal tyle samo węglowodanów (ok. 23 g w 40 g), różni je tylko IG. Otręby owsiane mają ich mniej (ok. 20 g) i więcej błonnika.

Płatki owsiane mają opinię najzdrowszego śniadania przy cukrzycy. To prawda tylko częściowo: wiele zależy od rodzaju płatków, sposobu gotowania i dodatków. Ta sama miska może podnieść cukier umiarkowanie albo bardzo szybko.

Indeks glikemiczny płatków owsianych

ProduktIG
owsianka z płatków górskich55 (niski)
musli57 (średni)
płatki pszenne typu Weetabix69 (średni)
owsianka z płatków błyskawicznych79 (wysoki)
płatki kukurydziane81 (wysoki)

Im cieńsze i bardziej obrobione płatki, tym szybciej trawi się skrobia. Płatki błyskawiczne są cienko walcowane i wstępnie parowane, więc zachowują się jak kaszka. Najwolniej działają płatki zwykłe (grube, z całych ziaren) i górskie. Dla płatków zwykłych brak osobnego pomiaru IG w tabelach, ale z tej samej zasady wynika, że działają co najmniej tak wolno jak górskie.

Ile węglowodanów mają płatki owsiane?

PorcjaWęglowodany przyswajalneBłonnikWW
100 g suchych płatków57,6 g10,1 g5,8
40 g (ok. 4 łyżki, porcja)23 g4 g2,3
60 g (duża porcja)34,6 g6 g3,5

Ile węglowodanów ma cała owsianka?

Wersja (40 g płatków)Węglowodany przyswajalneWW
na wodzie + 100 g jogurtu greckiego + 50 g borówekok. 33 g3,3
na 200 ml mleka 2% + 50 g borówekok. 39 g3,9
na mleku + pół banana + łyżeczka mioduok. 52 g5,2
gotowa owsianka z kubka, słodzonaczęsto 45–60 gsprawdź etykietę

Przepis na owsiankę krok po kroku, z wersjami na słodko i na słono, znajdziesz we wpisie owsianka dla cukrzyka – przepis.

Czy cukrzyk może jeść płatki owsiane?

Tak. Owies to pełne ziarno z dużą ilością błonnika, w tym rozpuszczalnego beta-glukanu. EFSA potwierdziła dwa działania: 3 g beta-glukanu dziennie obniża cholesterol LDL, a 4 g na każde 30 g węglowodanów w posiłku zmniejsza wzrost glukozy po jedzeniu. W metaanalizie badań u osób z cukrzycą typu 2 regularne jedzenie owsa obniżało HbA1c średnio o ok. 0,4 punktu procentowego (Hou i wsp. 2015).

Porcja 40 g płatków ma ok. 1,5–2 g beta-glukanu, więc owsianka jest dobrym elementem diety, ale nie lekiem. Przy insulinie liczy się przede wszystkim ilość węglowodanów w misce.

Jak jeść owsiankę, żeby cukier rósł wolniej

  • Wybieraj płatki zwykłe lub górskie, nie błyskawiczne.
  • Nie rozgotowuj na papkę. Możesz też zalać płatki na noc (owsianka nocna) – wtedy w ogóle ich nie gotujesz.
  • Dodaj białko i tłuszcz: jogurt grecki, skyr, orzechy, masło orzechowe, nasiona chia.
  • Owoce jagodowe zamiast banana i suszonych owoców. 50 g borówek to ok. 6 g węglowodanów przyswajalnych, pół banana – ok. 12 g, a garść rodzynek (30 g) ok. 22 g.
  • Bez miodu i syropów. Do słodzenia wystarczy cynamon, wanilia lub słodzik.

Więcej sposobów na wolniejszy wzrost cukru po owsiance opisuję w poradniku jak obniżyć indeks glikemiczny posiłku.

Płatki górskie, błyskawiczne i otręby: dane USDA

Pod względem węglowodanów płatki górskie i błyskawiczne prawie się nie różnią. W 40 g suchego produktu jest ok. 23 g węglowodanów przyswajalnych i 4 g błonnika (dane USDA, odjęty błonnik). Różnica leży w obróbce: płatki błyskawiczne są cieńsze i częściowo wstępnie ugotowane, więc skrobia trawi się szybciej i stąd IG 79 zamiast 55.

Produkt (40 g suchych)Węglowodany przyswajalneBłonnikkcal
Płatki owsiane zwykłe i górskie23,0 g4,0 g152
Płatki błyskawiczne23,8 g4,0 g145
Otręby owsiane20,3 g6,2 g98

Otręby owsiane mają mniej węglowodanów przyswajalnych (ok. 20 g w 40 g) i ponad półtora raza więcej błonnika niż płatki, dlatego łyżka dodana do owsianki dobrze ją „dociąża”. Zbyt dużo naraz może jednak wzdymać, więc zacznij od 1–2 łyżek.

Na co uważać

  • Owsianki instant w kubkach i saszetkach – zwykle z płatków błyskawicznych, cukru i mleka w proszku.
  • Granola i „chrupiące musli” – płatki pieczone z cukrem lub syropem, często 20–25 g cukru w 100 g.
  • Duże porcje. 80 g płatków to już 46 g węglowodanów przyswajalnych z samych płatków.
  • Celiakia. Owies sam nie zawiera glutenu pszennego, ale bywa nim zanieczyszczony. Przy celiakii wybieraj płatki oznaczone jako bezglutenowe i uzgodnij to z dietetykiem.

Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.

Najczęstsze pytania

Jaki indeks glikemiczny mają płatki owsiane?

Zależy od przetworzenia. Owsianka z płatków górskich ma IG ok. 55 (niski), a z błyskawicznych ok. 79 (wysoki). To ten sam owies, inaczej przetworzony.

Czy cukrzyk może jeść płatki owsiane?

Tak. Owies to pełne ziarno z dużą ilością błonnika, w tym beta-glukanu. 40 g suchych płatków to ok. 23 g węglowodanów przyswajalnych, czyli 2,3 WW.

Które płatki owsiane są najlepsze dla cukrzyka?

Górskie, nie błyskawiczne. Błyskawiczne mają wysoki IG (ok. 79) i szybciej podnoszą cukier.

Ile węglowodanów ma owsianka?

Zależy od dodatków. Owsianka na mleku z borówkami to ok. 39 g węglowodanów przyswajalnych, a z bananem i miodem ok. 52 g. Gotowe owsianki z kubka, często słodzone, mają 45–60 g.

Czy płatki owsiane obniżają cukier?

Beta-glukan spłaszcza wzrost glukozy po posiłku, ale w badaniach działał przy ok. 3 g dziennie, czyli ok. 70 g płatków. Przepisy na owsiankę znajdziesz we wpisie owsianka dla cukrzyka.

Płatki owsiane czy jęczmienne przy cukrzycy?

Porównanie znajdziesz we wpisie płatki jęczmienne a indeks glikemiczny. Przy obu liczy się porcja i dodatki.

Źródła

  1. U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 173904. fdc.nal.usda.gov
  2. U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 171661. fdc.nal.usda.gov
  3. U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 171711. fdc.nal.usda.gov
  4. U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 170894. fdc.nal.usda.gov
  5. Atkinson F.S., Foster-Powell K., Brand-Miller J.C. International tables of glycemic index and glycemic load values: 2008. Diabetes Care 2008;31(12):2281–2283. doi.org/10.2337/dc08-1239
  6. EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to beta-glucans from oats and barley and maintenance of normal blood LDL-cholesterol concentrations and reduction of post-prandial glycaemic responses. EFSA Journal 2011;9(6):2207.
  7. EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on the substantiation of a health claim related to oat beta-glucan and lowering blood cholesterol and reduced risk of (coronary) heart disease. EFSA Journal 2010;8(12):1885.
  8. Hou Q. i wsp. The metabolic effects of oats intake in patients with type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis. Nutrients 2015;7(12):10369–10387.
  9. USDA FoodData Central: Cereals, oats, regular and quick (FDC 173904), instant (FDC 171661), Oat bran, raw (FDC 168872).

Więcej o mnie i o tym, jak piszę

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *