W skrócie
- Dieta niskowęglowodanowa i ketogeniczna w krótkich badaniach poprawiały HbA1c i masę ciała, ale brakuje danych o skutkach długoterminowych.
- Dieta ketogeniczna w połączeniu z inhibitorem SGLT-2 (flozyną) może prowadzić do ketoacydozy z prawidłową glikemią, dlatego ta kombinacja jest niebezpieczna.
- Przy insulinie i lekach z grupy sulfonylomocznika gwałtowne ograniczenie węglowodanów grozi hipoglikemią i wymaga zmiany dawek.
- Zanim ograniczysz węglowodany, omów to z lekarzem lub dietetykiem, a w ciąży i karmieniu nie stosuj diety keto bez nadzoru.
Dieta keto jest modna, a w cukrzycy typu 2 budzi duże nadzieje: mniej węglowodanów to niższa glikemia i szybsza utrata masy ciała. Rzeczywistość jest bardziej złożona, bo ta sama zmiana może być niebezpieczna przy niektórych lekach. Poniżej co mówią badania i jak podejść do tematu rozsądnie.
Co to jest dieta niskowęglowodanowa i ketogeniczna
Dieta niskowęglowodanowa ogranicza węglowodany poniżej typowego udziału w diecie, a ketogeniczna ogranicza je tak mocno, że organizm zaczyna wytwarzać ketony jako paliwo. Według opracowania z serwisu dietetycy.org.pl w diecie ketogenicznej około 50–60% energii pochodzi z tłuszczu, poniżej 30% z węglowodanów i 20–30% z białka, przy czym w literaturze definicje się różnią.
Co pokazują badania
W opisanych tam badaniach, m.in. na 56, 89 i 115 osobach, dieta niskowęglowodanowa lub ketogeniczna prowadziła do obniżenia HbA1c i masy ciała, a w jednym z nich (89 osób, 4 miesiące) dieta ketogeniczna okazała się skuteczniejsza w obniżaniu masy ciała i glikemii. Autorzy podkreślają jednak, że brakuje danych o skutkach długotrwałego stosowania. Takie wyniki dotyczą osób, które dietę faktycznie utrzymały, a wiele osób nie jest w stanie robić tego latami.
Ryzyka i przeciwwskazania
| Sytuacja | Ryzyko | Co zrobić |
|---|---|---|
| Leczenie flozyną (SGLT-2) | Ketoza z prawidłową glikemią (euglikemiczna kwasica ketonowa), opisywana w połączeniu z dietą ketogeniczną | Nie stosuj diety keto bez zgody lekarza; autorzy opisu przypadków zalecają unikanie jej przy SGLT-2 |
| Insulina lub sulfonylomocznik | Hipoglikemia, jeśli dawki nie zostaną zmniejszone | Zmień dawki z lekarzem przed zmianą diety |
| Choroby nerek, wątroby, trzustki | Ryzyko powikłań przy dużej ilości tłuszczu i białka | Skonsultuj się z lekarzem |
| Ciąża, karmienie | Brak bezpiecznych danych dla diety keto | Nie stosuj bez nadzoru lekarza |
Dobre efekty daje też mniej radykalna zmiana: ograniczenie cukrów prostych, więcej błonnika i warzyw, regularne posiłki. Talerz według ADA to połowa warzyw nieskrobiowych, ćwierć białka i ćwierć dobrej jakości węglowodanów, z wodą lub napojem bez kalorii. Więcej o zasadach diety: zasady diety dla diabetyków.
Nie łącz diety keto z flozyną (np. dapagliflozyną lub empagliflozyną) bez wiedzy lekarza.,Przy nudnościach, bólu brzucha, wymiotach, duszności lub silnym osłabieniu na diecie keto zgłoś się pilnie do lekarza, nawet jeśli glikemia jest prawidłowa.,Nie odstawiaj leków na własną rękę, gdy glikemia spada. Spadek może oznaczać potrzebę zmiany dawek.,Przy każdej diecie sprawdzaj wyniki badań (lipidy, nerki) zgodnie z harmonogramem badań w cukrzycy typu 2.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- Kraśnicka M., Dieta niskowęglowodanowa i ketogeniczna w cukrzycy typu 2, dietetycy.org.pl (publikacja 8.05.2020, aktualizacja 31.08.2024).
- Euglycemic Diabetic Ketoacidosis Caused by SGLT2 Inhibitors and a Ketogenic Diet: A Case Series and Review of Literature, AACE Clinical Case Reports.
- American Diabetes Association, Standards of Care in Diabetes—2026 (omówienie zasad wzorca talerza).
Dodaj komentarz