O ile 1 jednostka insuliny obniża cukier?

W skrócie

Współczynnik wrażliwości na insulinę (WWI, ISF) mówi, o ile mg/dl spada glikemia po 1 jednostce insuliny. To wartość indywidualna, którą ustala lekarz.
Bolus korekcyjny liczy się ze wzoru: (aktualna glikemia minus glikemia docelowa) podzielone przez współczynnik wrażliwości.
Orientacyjna reguła 1800 dla insuliny szybko działającej dzieli 1800 przez całkowitą dobową dawkę takiej insuliny, ale wynik to tylko punkt wyjścia do rozmowy z lekarzem.
Do obliczeń uwzględnij aktywną insulinę i nie koryguj zbyt często: zachowaj przerwy 3–4 godzin.

Pytanie „o ile jedna jednostka insuliny obniża cukier?” nie ma jednej odpowiedzi, bo zależy od osoby, pory dnia i aktualnej sytuacji. Poniżej tłumaczymy, czym jest współczynnik wrażliwości na insulinę i jak działa bolus korekcyjny. To materiał edukacyjny: dawki ustala wyłącznie lekarz, a Ty możesz lepiej zrozumieć, co oznaczają ustawienia w pompie lub zalecenia z wizyty.

Czym jest współczynnik wrażliwości

Współczynnik wrażliwości na insulinę (WWI, po angielsku ISF) to miara, która wskazuje, o ile mg/dl spadnie poziom cukru po podaniu 1 jednostki insuliny. Wartość ta może się różnić w ciągu doby, na przykład inna jest w dzień, a inna wieczorem. Ustala ją lekarz diabetolog na podstawie Twoich wyników i schematu leczenia.

Reguła 1800 i 1500

Orientacyjnie współczynnik szacuje się z całkowitej dobowej dawki insuliny. Reguła 1800 dotyczy insuliny szybko działającej: dzielisz 1800 przez całkowitą średnią dzienną dawkę tej insuliny. Reguła 1500 jest używana dla insuliny zwykłej, ale według opisu coraz mniej osób jej używa. Przykład z opracowania: przy 30 jednostkach insuliny szybko działającej na dobę wynik to 1800 podzielone przez 30, czyli 60, co oznacza, że 1 jednostka obniża cukier o około 60 mg/dl.

To przykład z opracowania edukacyjnego, a nie zalecenie. Rzeczywisty współczynnik bywa inny, zależy od osoby i pory dnia, a zmiany zawsze konsultuj z diabetologiem.

Bolus korekcyjny: wzór

Bolus korekcyjny to dawka insuliny mająca obniżyć podwyższoną glikemię do wartości docelowej. Według cukrzyca.pl zazwyczaj chodzi o obniżenie o około 30–50 mg/dl. Wzór wygląda tak:

(aktualna glikemia minus glikemia docelowa) ÷ współczynnik wrażliwości = dawka insuliny.

Dane przykładowe	Obliczenie	Wynik
glikemia 160 mg/dl, docelowa 100 mg/dl, WWI 30 mg/dl na jednostkę	(160 minus 100) ÷ 30	2 jednostki

Glikemia docelowa to zwykle około 100 mg/dl w ciągu dnia i około 120 mg/dl wieczorem i przed snem. W ciąży cele są niższe: 70–90 mg/dl przed posiłkami i najwyżej 140 mg/dl godzinę po posiłku. Wartości te są podawane jako przykład, a Twoje cele ustali lekarz. Więcej o celach glikemii przeczytasz we wpisie Samokontrola cukrzycy.

Na co uważać przy korekcie

Uwzględnij aktywną insulinę z poprzednich bolusów, czyli tę, która jeszcze działa.
Nie koryguj zbyt często. Zachowaj przerwy 3–4 godzin między korektami.
Nie oceniaj współczynnika po intensywnym wysiłku, w trakcie choroby lub infekcji, przy silnym stresie ani po epizodzie niskiego cukru.
Jeśli podczas takiej oceny glikemia spadnie poniżej 70 mg/dl, przerwij ocenę i lecz niedocukrzenie. Zasady opisuje wpis Jak radzić sobie z hipoglikemią.
Zawsze konsultuj zmiany współczynnika z lekarzem.

Różnice w działaniu zależą też od rodzaju insuliny. Czas działania i szczyt opisujemy we wpisach Insuliny szybko działające oraz Insuliny ludzkie i mieszanki.

Najczęstsze pytania