W skrócie
- Przy intensywnej insulinoterapii glikemię mierzy się co najmniej 4 razy dziennie, a zalecane jest nawet 8 pomiarów; przy innych sposobach leczenia częstość ustala lekarz.
- Cele przy dążeniu do HbA1c ≤ 6,5%: 70–110 mg/dl na czczo i przed posiłkami oraz poniżej 140 mg/dl 2 godziny po posiłku.
- CGM jest zalecany szczególnie w typie 1 i przy intensywnej insulinoterapii, a głównym wskaźnikiem jest czas w zakresie 70–180 mg/dl przez ponad 70% doby.
- Glukometr powinien mieć błąd do 15%, a jego dokładność warto sprawdzać co najmniej raz w roku.
Samokontrola to codzienny pomiar glikemii i wyciąganie z niego wniosków: dopasowanie dawek, jedzenia i ruchu. Poniżej zasady z zaleceń PTD 2026 oraz najczęstsze błędy, które psują wyniki.
Jak często mierzyć
| Sposób leczenia | Zalecana częstość |
|---|---|
| Intensywna insulinoterapia (typ 1, część typu 2) | co najmniej 4 razy dziennie, zalecane 8 |
| Typ 2 na stałych dawkach insuliny | według potrzeb klinicznych, ustala lekarz |
| Typ 2 na lekach doustnych | według potrzeb, np. przy zmianie leczenia lub chorobie |
Cele glikemii
| Pora | Cel (przy dążeniu do HbA1c ≤ 6,5%) |
|---|---|
| Na czczo i przed posiłkami | 70–110 mg/dl (3,9–6,1 mmol/l) |
| 2 godziny po posiłku | poniżej 140 mg/dl (7,8 mmol/l) |
Ogólny cel dla większości dorosłych to HbA1c ≤ 7,0% (53 mmol/mol), z indywidualnymi wyjątkami, np. u seniorów lub osób planujących ciążę. Zakresy ustala lekarz.
CGM i czas w zakresie
| Wskaźnik | Cel |
|---|---|
| Czas w zakresie 70–180 mg/dl | powyżej 70% doby |
| Czas poniżej 70 mg/dl | maksymalnie 4% |
| Czas poniżej 54 mg/dl | maksymalnie 1% |
Ciągłe monitorowanie jest zalecane szczególnie w typie 1 od rozpoznania i przy intensywnej insulinoterapii. Strzałki trendu pomagają zdecydować, czy glikemia rośnie czy spada, co jest cenniejsze niż pojedyncza wartość.
Najczęstsze błędy w samokontroli
| Błąd | Jak go uniknąć |
|---|---|
| Mierzenie z brudnych rąk | umyj i osusz ręce, resztki cukru zawyżają wynik |
| Paski po terminie lub źle przechowywane | sprawdzaj datę, nie zostawiaj opakowania otwartego |
| Brak notowania lub analizy wyników | zapisuj lub analizuj dane z aplikacji, a nie tylko pojedyncze liczby |
| Mierzenie tylko na czczo | sprawdzaj też po posiłku i nocą |
| Samodzielna zmiana dawek bez ustaleń | konsultuj z zespołem diabetologicznym |
| Ignorowanie niedocukrzeń | działaj od razu według planu i zgłoś je lekarzowi |
Do rozpoznania cukrzycy nie wystarcza glukometr: potrzebne jest badanie laboratoryjne.,Przy wysokiej glikemii z nudnościami lub wymiotami sprawdź ketony i skontaktuj się z lekarzem.,Zmieniaj nakłucia, aby uniknąć stwardnienia opuszków.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne: Zalecenia kliniczne 2026 (omówienie na opieka.farm)
- Cele są ogólne i ustala je lekarz indywidualnie
Dodaj komentarz