W skrócie
- Nabłonki płaskie w niewielkiej liczbie (według ALAB 3–5 w polu widzenia) są prawidłowym znaleziskiem w moczu zdrowych dorosłych.
- Dużo nabłonków często wynika z zanieczyszczenia próbki, ale może też sygnalizować zakażenie, stan zapalny lub chorobę nerek.
- Nabłonki okrągłe lub nietypowe, wałeczki oraz uporczywy śluz wymagają oceny lekarza, szczególnie z objawami.
- Podstawą wiarygodnego wyniku jest prawidłowe pobranie: poranny mocz ze środkowego strumienia po umyciu okolic intymnych.
Osad moczu to część badania ogólnego, w której laboratorium ogląda pod mikroskopem komórki, wałeczki, kryształy i śluz. Opis bywa lakoniczny, a słowa „nabłonki”, „wałeczki” czy „pasma śluzu” budzą niepokój. Poniżej wyjaśnienie, co zwykle oznaczają, kiedy to norma i co zrobić, gdy wynik budzi wątpliwości.
Nabłonki w moczu
| Rodzaj | Co oznacza | Uwagi |
|---|---|---|
| Nabłonki płaskie | Pochodzą głównie z końcowych odcinków dróg moczowych i okolic intymnych; u zdrowych dorosłych 3–5 w polu widzenia | Dużo bywa efektem złego pobrania; w I trymestrze ciąży częściej, zwykle bez znaczenia |
| Nabłonki wielokątne (przejściowe) | Pochodzą z górnych dróg moczowych i pęcherza | Pojedyncze bywają prawidłowe; liczne mogą sugerować stan zapalny |
| Nabłonki okrągłe (nerkowe) | Mogą pochodzić z nerek | Według ALAB okrągłe lub nietypowe komórki mogą sygnalizować chorobę nerek, wymagają oceny lekarza |
Gdy nabłonków jest dużo, według ALAB może to oznaczać zakażenie lub zapalenie dróg moczowych, chorobę nerek, kamicę lub inne schorzenia, ale najpierw wyklucza się zanieczyszczenie próbki i powtarza badanie. Przy dużej liczbie nabłonków lekarz może zlecić posiew moczu, zob. azotyny w moczu i leukocyty w moczu.
Wałeczki
Wałeczki to cylindryczne struktury z białka i komórek powstające w kanalikach nerkowych. Według Mayo Clinic w badaniu mikroskopowym ocenia się m.in. wałeczki, bo mogą wskazywać na chorobę nerek. W małej liczbie wałeczki szkliste bywają prawidłowe, natomiast ziarniste lub komórkowe wałeczki wymagają diagnostyki. Przy cukrzycy zwróć szczególną uwagę na białko w moczu i badanie ACR: cukrzyca a nerki.
Śluz w moczu
Niewielka ilość śluzu w moczu jest prawidłowa i często wynika z zanieczyszczenia lub wydzieliny z dróg moczowych. Pasma śluzu w połączeniu z wieloma leukocytami lub bakteriami mogą sugerować zakażenie. U dzieci, szczególnie przy objawach (ból, gorączka, częste oddawanie moczu), warto powtórzyć badanie i skonsultować wynik.
Jak pobrać mocz, żeby wynik był wiarygodny
- Zbierz poranny mocz po nocnym głodzeniu, 30–100 ml, do sterylnego pojemnika.
- Umyj dokładnie okolice intymne, a mocz zbierz ze środkowego strumienia, pomijając początek.
- Nie dotykaj wnętrza pojemnika. Dostarcz próbkę do laboratorium w ciągu 2 godzin.
- Kobiety powinny unikać badania na 3 dni przed i po miesiączce. Przed badaniem nie pij alkoholu i nie pal.
Nie interpretuj wyniku na podstawie jednego parametru. Ważne są objawy i całość badania.,Wynik z licznymi nabłonkami często wymaga powtórzenia, a nie leczenia.,Krew w moczu, gorączka, ból w lędźwiach i pieczenie przy oddawaniu moczu to powód do kontaktu z lekarzem.,W ciąży badanie moczu wykonuje się regularnie z powodu ryzyka zakażenia, więc nie pomijaj kontroli.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- ALAB laboratoria, Nabłonki płaskie w moczu: co oznaczają liczne i nieliczne, jak interpretować wynik.
- LAB-MED, Jak pobrać mocz do badania? Jakie są prawidłowe wyniki moczu?
- Mayo Clinic, Urinalysis: overview.
Dodaj komentarz