W skrócie
- Seler korzeniowy ma 7,4 g węglowodanów przyswajalnych w 100 g, a seler naciowy tylko 1,4 g. Oba są bardzo niskokaloryczne (42 i 14 kcal).
- Selera nie da się rzetelnie zbadać pod kątem IG – ma za mało węglowodanów. Krążące w internecie „IG 85 dla gotowanego selera” nie pochodzi z badań. Liczy się niski ładunek glikemiczny.
- Porcja surówki z selera (150 g) to ok. 11 g węglowodanów z samego selera, łodyga selera naciowego – poniżej 1 g.
- Sok z selera nie leczy cukrzycy i nie obniża cukru – nie ma na to badań. Lepiej jeść całe warzywo z błonnikiem.
Seler to jedno z tych warzyw, które przy cukrzycy można jeść bez większych obaw – zarówno korzeń, jak i łodygi. Wokół selera narosło jednak sporo mitów: od „wysokiego indeksu glikemicznego” po „cudowny sok, który obniża cukier”. Poniżej konkretne liczby i to, co z tego wynika w praktyce.
Ile węglowodanów ma seler?
| Porcja | Węglowodany przyswajalne | Błonnik | WW | kcal |
|---|---|---|---|---|
| seler korzeniowy surowy, 100 g | 7,4 g | 1,8 g | 0,7 | 42 |
| surówka z selera, 150 g selera | 11 g | 2,7 g | 1,1 | 63 |
| plaster selera pieczonego, 50 g | 3,7 g | 0,9 g | 0,4 | 21 |
| seler naciowy, 100 g | 1,4 g | 1,6 g | 0,1 | 14 |
| łodyga selera naciowego, 40 g | 0,6 g | 0,6 g | 0,1 | 6 |
Dane z bazy USDA dla selera korzeniowego i naciowego (surowych). 1 WW to 10 g węglowodanów przyswajalnych. Przy selerze naciowym węglowodanów jest tak mało, że zwykle się ich nie liczy. Przy korzeniowym warto uwzględnić większe porcje, np. puree czy frytki z selera.
Indeks glikemiczny selera
W międzynarodowych tabelach IG (Foster-Powell 2002, Atkinson 2008) seleru nie ma. Pomiar IG wymaga porcji z 50 g węglowodanów, a to oznaczałoby prawie 700 g selera korzeniowego albo 3,5 kg naciowego na raz. Dlatego wartości typu „IG 85 dla gotowanego selera” spotykane w internecie nie opierają się na badaniach.
Ważniejszy jest ładunek glikemiczny, który uwzględnia porcję. Nawet gdyby gotowany seler miał wysoki IG, 150 g surówki z 11 g węglowodanów daje niski ładunek. Na cukier bardziej wpłynie to, z czym seler podasz: majonez, rodzynki czy ziemniaki w sałatce.
Czy cukrzyk może jeść seler?
Tak, i to na co dzień. Seler ma mało węglowodanów i kalorii, a sporo błonnika, potasu i witaminy K. Świetnie sprawdza się jako zamiennik produktów skrobiowych, np. puree z selera zamiast ziemniaków ma kilka razy mniej węglowodanów.
- Surówka z selera z jogurtem naturalnym zamiast majonezu, z jabłkiem w małej ilości i orzechami włoskimi.
- Puree z selera albo pół na pół z ziemniakami – do obiadu zamiast samych ziemniaków. Porównanie: ziemniaki – indeks glikemiczny.
- Pieczony seler w plastrach lub frytkach z oliwą i ziołami.
- Seler naciowy jako przekąska z hummusem lub twarożkiem – prawie bez węglowodanów.
- Zupy: krem z selera, rosół, zupa jarzynowa.
Więcej przepisów z selerem znajdziesz na gotujzprezesem.pl.
Sok z selera – czy pomaga przy cukrzycy?
Moda na picie soku z selera na czczo nie ma oparcia w badaniach klinicznych. Nie ma dowodów, że obniża cukier, „oczyszcza” organizm czy leczy cukrzycę. Szklanka soku (250 ml, ok. 450 g selera naciowego) ma tylko ok. 6–8 g węglowodanów, więc cukru mocno nie podniesie, ale traci większość błonnika. Jeśli lubisz ten sok, możesz go pić, tylko nie traktuj go jak leku.
Na co uważać
- Alergia: seler należy do 14 głównych alergenów w UE i musi być oznaczany na etykietach. Reakcje bywają silne, także po ugotowanym selerze.
- Leki przeciwzakrzepowe: seler, zwłaszcza naciowy i jego liście, zawiera witaminę K. Przy warfarynie lub acenokumarolu ważna jest stała ilość w diecie, bez nagłych zmian (np. codzienny sok od jutra).
- Surówki ze sklepu bywają z majonezem, cukrem i rodzynkami – sprawdzaj skład.
- Nadwrażliwość na słońce: seler zawiera furanokumaryny. Duże ilości soku przed opalaniem mogą nasilać reakcje skórne u wrażliwych osób.
Inne warzywa: marchewka, kalafior, surówki dla cukrzyka.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 170400. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 169988. fdc.nal.usda.gov
- Foster-Powell K., Holt S.H.A., Brand-Miller J.C. International table of glycemic index and glycemic load values: 2002. Am J Clin Nutr 2002;76(1):5–56.
- Atkinson F.S., Foster-Powell K., Brand-Miller J.C. International tables of glycemic index and glycemic load values: 2008. Diabetes Care 2008;31(12):2281–2283. doi.org/10.2337/dc08-1239
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, załącznik II (substancje powodujące alergie).
Dodaj komentarz