W skrócie
- Porcja surówki ma zwykle 4–10 g węglowodanów przyswajalnych – mniej niż kromka chleba.
- Najmniej ma surówka z kiszonej kapusty (ok. 4 g na porcję), najwięcej te z burakiem, marchwią i jabłkiem (ok. 10 g).
- Surówka zjedzona na początku obiadu spłaszcza wzrost cukru po reszcie posiłku.
- Zamiast cukru i majonezu: jogurt naturalny, oliwa, sok z cytryny, ocet jabłkowy, zioła.
Surówki to najprostszy sposób, żeby obiad przy cukrzycy był bardziej sycący i łagodniejszy dla glukozy. Poniżej 4 przepisy z wyliczonymi węglowodanami na porcję i kilka zasad, co dodawać, a czego unikać.
Dlaczego surówka przed obiadem?
W badaniu u osób z cukrzycą typu 2 ten sam posiłek podnosił glukozę wyraźnie mniej, gdy najpierw zjadały warzywa i białko, a węglowodany na końcu (Shukla i wsp. 2015). Błonnik z warzyw spowalnia opróżnianie żołądka i wchłanianie cukrów. Surówka ma przy tym mało kalorii, więc łatwiej zjeść mniejszą porcję ziemniaków czy kaszy.
1. Surówka z białej kapusty z jogurtem (colesław light)
4 porcje, ok. 6 g węglowodanów w porcji.
- 300 g białej kapusty
- 1 marchew (ok. 100 g)
- 100 g jogurtu naturalnego
- 1 łyżka majonezu
- koperek, sól, pieprz, kropla soku z cytryny
- Kapustę poszatkuj cienko, posól i lekko ugnieć rękami, odstaw na 10 minut.
- Dodaj startą marchew i koperek.
- Wymieszaj z jogurtem, majonezem i przyprawami.
Węglowodany: kapusta ok. 10 g, marchew ok. 7 g, jogurt ok. 7 g – razem ok. 24 g.
2. Surówka z kiszonej kapusty
4 porcje, ok. 4 g węglowodanów w porcji.
- 400 g kiszonej kapusty
- 1 marchew (ok. 100 g)
- pół małej cebuli (ok. 50 g)
- 1–2 łyżki oleju rzepakowego lub lnianego
- kminek, pieprz, szczypiorek
- Kapustę odciśnij i posiekaj.
- Dodaj startą marchew i drobno pokrojoną cebulę.
- Polej olejem, dopraw kminkiem i pieprzem.
Węglowodany: kapusta ok. 6 g, marchew ok. 7 g, cebula ok. 4 g – razem ok. 16 g.
3. Surówka z marchwi i jabłka
4 porcje, ok. 10 g węglowodanów w porcji.
- 300 g marchwi
- 1 jabłko (ok. 150 g)
- 1 łyżka soku z cytryny
- 1 łyżka oleju
- opcjonalnie: 20 g posiekanych orzechów włoskich
- Marchew i jabłko zetrzyj na tarce o grubych oczkach.
- Od razu skrop sokiem z cytryny, żeby jabłko nie ściemniało.
- Dodaj olej i orzechy.
Węglowodany: marchew ok. 20 g, jabłko ok. 17 g, cytryna ok. 1 g – razem ok. 38 g. Słodyczy nie trzeba dodawać – marchew i jabłko wystarczą.
4. Surówka z buraka, jabłka i chrzanu
4 porcje, ok. 10 g węglowodanów w porcji.
- 300 g surowych buraków
- 1 kwaśne jabłko (ok. 150 g)
- 1 łyżka chrzanu
- 1 łyżka oliwy, sok z cytryny, sól, pieprz
- Buraki obierz i zetrzyj na drobnej tarce (w rękawiczkach).
- Dodaj starte jabłko, chrzan, oliwę i sok z cytryny.
- Odstaw na 15 minut, żeby smaki się połączyły.
Węglowodany: buraki ok. 20 g, jabłko ok. 17 g, chrzan ok. 1 g – razem ok. 39 g.
Ile węglowodanów mają warzywa do surówek?
| Warzywo (100 g, surowe) | Węglowodany przyswajalne | Błonnik |
|---|---|---|
| kapusta kiszona | 1,4 g | 2,9 g |
| kapusta biała | 3,3 g | 2,5 g |
| marchew | 6,8 g | 2,8 g |
| burak | 6,8 g | 2,8 g |
| jabłko ze skórką | 11,4 g | 2,4 g |
Na co uważać
- Cukier w dressingach i surówkach ze sklepu. Gotowe surówki często mają dodany cukier lub syrop – sprawdzaj skład.
- Majonez i śmietana nie dodają węglowodanów, ale dużo kalorii. Mieszaj je z jogurtem naturalnym pół na pół.
- Rodzynki i ananas w surówkach podnoszą węglowodany – łyżka rodzynek to ok. 8 g.
- Sól w kiszonkach – przy nadciśnieniu nie przesadzaj z kiszoną kapustą i ogórkami.
Więcej o tym, dlaczego kolejność jedzenia ma znaczenie, przeczytasz w poradniku jak obniżyć indeks glikemiczny posiłku. Do surówek pasują też ogórki kiszone i chrzan.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 169975. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 169279. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 170393. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 169145. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 171688. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 170886. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 173472. fdc.nal.usda.gov
- Shukla A.P. i wsp. Food order has a significant impact on postprandial glucose and insulin levels. Diabetes Care 2015;38(7):e98–e99.

Dodaj komentarz