W skrócie
- Gensulin R to ludzka insulina krótko działająca (podaje się ją około pół godziny przed posiłkiem), Gensulin N to insulina o pośrednim czasie działania (NPH).
- Mieszanki, takie jak Gensulin M30 i NovoMix 30, łączą w stałej proporcji (np. 30/70) składnik szybki i pośredni i wymagają dokładnego wymieszania przed wstrzyknięciem.
- NovoMix 30 to analog (insulina aspart) i podaje się go bezpośrednio przed posiłkiem, w razie potrzeby wkrótce po nim.
- Najczęstszym działaniem niepożądanym każdej insuliny jest hipoglikemia. Wybór preparatu i dawki zawsze należy do lekarza.
Gensulin R, Gensulin M30, NovoMix 30: nazwy podobne, a działanie bardzo różne. Różnią się czasem rozpoczęcia i trwania działania oraz tym, kiedy trzeba je wstrzyknąć względem posiłku. Poniżej porządkujemy te różnice na podstawie opisu rodzajów insulin i charakterystyki produktu NovoMix 30, a szczegóły o insulinach bazowych znajdziesz w osobnym wpisie Insuliny długo działające: Lantus, Abasaglar, Toujeo i Tresiba.
Rodzaje insulin: krótki przegląd
| Rodzaj | Przykłady | Początek działania | Czas działania | Kiedy podać |
|---|---|---|---|---|
| Ludzka krótko działająca | Gensulin R, Actrapid, Humulin R | około 30 minut | szczyt po 1–3 godz., działa 6–8 godz. | około pół godziny przed posiłkiem |
| Ludzka o pośrednim czasie (NPH) | Gensulin N, Insulatard | 1–4 godz. | szczyt po 4–12 godz., działa 10–16 godz. | raz dziennie, pora według lekarza |
| Analogi szybko działające | Humalog, NovoRapid, Apidra | około 15 minut (lispro), 10–20 min (aspart) | szczyt po 1–3 godz. | tuż przed posiłkiem |
| Analogi długo działające | Lantus, Tresiba, Levemir | równomierne | przez całą dobę | raz dziennie |
| Mieszanki | Gensulin M30, NovoMix 30 | zależy od składników | zależy od składników | według ulotki preparatu |
Gensulin R i Gensulin N
Gensulin R to insulina ludzka krótko działająca. Zaczyna działać po około 30 minutach, szczyt ma po 1–3 godzinach i działa 6–8 godzin, dlatego podaje się ją około pół godziny przed posiłkiem. Gensulin N to insulina ludzka o pośrednim czasie działania, czyli NPH: zaczyna działać po 1–4 godzinach, osiąga szczyt po 4–12 godzinach i działa od 10 do 16 godzin. Według opisu analogi dają mniejsze ryzyko ciężkiej hipoglikemii niż insuliny ludzkie.
Mieszanki insulinowe
Mieszanki łączą w jednym preparacie szybko działający składnik i składnik o działaniu pośrednim w stałych proporcjach, na przykład 30/70. Takie preparaty trzeba przed wstrzyknięciem dokładnie wymieszać, bo mają postać zawiesiny. Pamiętaj, że proporcja składników jest stała, więc nie da się osobno zmienić dawki części szybkiej i wolnej.
NovoMix 30
Według charakterystyki produktu NovoMix 30 zawiera 30% rozpuszczalnej insuliny aspart (szybko działającej) i 70% insuliny aspart krystalizowanej z protaminą (o pośrednim czasie działania). Podaje się go bezpośrednio przed posiłkiem, a w razie potrzeby wkrótce po posiłku. Działanie zaczyna się po 10–20 minutach, maksimum przypada na 1–4 godzinę, a całkowity czas działania wynosi do 24 godzin. Lek jest wskazany u dorosłych, młodzieży i dzieci od 10. roku życia. Zawiesinę trzeba wymieszać bezpośrednio przed użyciem.
W charakterystyce NovoMix 30 podano przykładowo dla cukrzycy typu 2 schemat 6 jednostek do śniadania i 6 jednostek do kolacji albo 12 jednostek do kolacji raz dziennie. To dawki orientacyjne z dokumentu, a nie zalecenie dla Ciebie: wielkość i podział dawki ustala lekarz.
Hipoglikemia i inne ryzyka
Hipoglikemia jest najczęstszym działaniem niepożądanym insuliny i w ciężkiej postaci może prowadzić do utraty przytomności lub drgawek, a nawet trwałego uszkodzenia mózgu. Objawy i postępowanie opisuje wpis Jak radzić sobie z hipoglikemią, a o regularnych pomiarach przeczytasz w poradniku o samokontroli cukrzycy.
Insuliny o podobnych nazwach nie są wymienne. Nie zmieniaj preparatu, dawki ani pory wstrzyknięcia bez konsultacji z lekarzem, a przed każdym użyciem sprawdź nazwę i rodzaj insuliny na opakowaniu.
Najczęstsze pytania
Ile przed jedzeniem podać Gensulin R?
Według opisu rodzajów insulin około pół godziny przed posiłkiem. Zawsze stosuj się do zaleceń lekarza i ulotki.
Czy mieszankę insulinową trzeba mieszać?
Tak. Preparaty mieszane należy dokładnie wymieszać przed wstrzyknięciem, bo mają postać zawiesiny.
Kiedy podawać NovoMix 30?
Bezpośrednio przed posiłkiem, a w razie potrzeby wkrótce po nim.
Czym różni się insulina ludzka od analogu?
Analogi są modyfikowane tak, by działały szybciej lub dłużej i według opisu mają mniejsze ryzyko ciężkiej hipoglikemii niż insuliny ludzkie.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- leki.pl, „Rodzaje insulin i ich analogi: jak działają?”.
- Novo Nordisk, NovoMix 30, Charakterystyka Produktu Leczniczego (Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych).
Dodaj komentarz