W skrócie
- Prawidłowe stężenie sodu we krwi to 135–145 mmol/l; poniżej 135 to hiponatremia, a powyżej 145 hipernatremia.
- Zaburzenia sodu zależą przede wszystkim od bilansu wody, a nie od ilości soli w diecie.
- Przyczynami niskiego sodu są m.in. leki moczopędne, niektóre leki przeciwdepresyjne, wymioty, biegunka, niewydolność serca, nerek i wątroby oraz hiperglikemia w cukrzycy.
- Sód poniżej 110 mmol/l zagraża życiu; ciężkie zaburzenia sodu to stan nagły.
Sód to główny elektrolit płynów pozakomórkowych. Jego stężenie reguluje ilość wody w organizmie, a zaburzenia dają objawy od bólu głowy po drgawki. Badanie sodu zleca się przy odwodnieniu, chorobach nerek i serca, przy lekach moczopędnych oraz u osób z cukrzycą w stanie hiperglikemii.
Normy i stopnie hiponatremii
| Wynik | Interpretacja (MedMe) |
|---|---|
| 135–145 mmol/l | Norma |
| 130–134 mmol/l | Hiponatremia łagodna |
| 125–129 mmol/l | Hiponatremia umiarkowana |
| poniżej 125 mmol/l | Hiponatremia ciężka |
| powyżej 145 mmol/l | Hipernatremia |
| poniżej 110 mmol/l | Zagrożenie życia |
Niski sód: przyczyny i objawy
Według MedMe do przyczyn należą zaburzenia tarczycy i niewydolność nadnerczy, SIADH (nadmiar wazopresyny), leki (moczopędne, przeciwdepresyjne, przeciwbólowe), choroby nerek, niewydolność serca, marskość wątroby, hiperglikemia w cukrzycy i nadmierne picie wody bez elektrolitów. Według Oxymedica niski sód oznacza zwykle nadmiar wody względem sodu albo utratę sodu przez nerki, jelita lub skórę. Objawy to ból głowy, nudności, osłabienie, splątanie, skurcze mięśni, a w ciężkich przypadkach drgawki.
Wysoki sód: przyczyny i objawy
Wysoki sód zwykle wskazuje na niedobór wody, a nie na nadmiar soli. Przyczyny to odwodnienie przy biegunce, wymiotach, gorączce i poceniu się, zbyt małe picie, niektóre leki oraz zaburzenia zagęszczania moczu przez nerki. Objawy to silne pragnienie, zmniejszona ilość moczu, suchość w ustach, splątanie i drżenia mięśni.
Sód a cukrzyca
Przy bardzo wysokiej glikemii woda przesuwa się do naczyń i rozcieńcza sód, więc wynik może być zaniżony mimo odwodnienia. Przy podejrzeniu zaburzeń sodu u osoby z cukrzycą lekarz ocenia go razem z glikemią, kreatyniną i osmolalnością. Leki moczopędne na nadciśnienie, często stosowane u osób z cukrzycą, mogą obniżać sód, więc przy nowych objawach powiedz o nich lekarzowi.
Nie ograniczaj soli drastycznie ani nie pij litrów wody „dla oczyszczenia” bez zaleceń lekarza.,Nagłe splątanie, drgawki i silne osłabienie to stan nagły.,Przy wymiotach i biegunce uzupełniaj płyny i elektrolity, ale ciężkie odwodnienie wymaga pomocy medycznej.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- MedMe, Hiponatremia: leczenie, objawy, przyczyny.
- Oxymedica, Sód we krwi: norma, niski, wysoki.
Dodaj komentarz