W skrócie
- DHEA-S (siarczan dehydroepiandrosteronu) to androgen produkowany głównie przez nadnercza, a jego poziom we krwi jest stabilny w ciągu doby.
- Badanie zleca się przy nadmiernym owłosieniu u kobiet, zaburzeniach miesiączkowania, podejrzeniu guza lub wrodzonego przerostu nadnerczy i w diagnostyce niepłodności.
- Normy zależą od płci, wieku i laboratorium: poziom jest najwyższy po dojrzewaniu i potem stale spada.
- Suplementacja DHEA „na młodość” nie ma mocnych dowodów, a dla osób z cukrzycą i zaburzeniami hormonalnymi nie jest rutynowo zalecana.
DHEA-S to najobficiej krążący hormon steroidowy w organizmie. Powstaje w korze nadnerczy i jest prekursorem hormonów płciowych. Ponieważ jego okres półtrwania jest długi, wynik nie zmienia się gwałtownie w ciągu dnia, co czyni go wygodnym markerem pracy nadnerczy. Badanie sprawdza, czy nadnercza nie produkują androgenów zbyt dużo albo zbyt mało.
Kiedy lekarz zleca badanie
| Sytuacja | Po co badanie |
|---|---|
| Nadmierne owłosienie, trądzik, obniżenie głosu u kobiet | sprawdzenie, czy nadmiar androgenów pochodzi z nadnerczy |
| Nieregularne miesiączki, podejrzenie PCOS | różnicowanie źródła androgenów |
| Podejrzenie guza wirylizującego lub wrodzonego przerostu nadnerczy | ocena czynności nadnerczy |
| Przedwczesne dojrzewanie | ocena produkcji androgenów |
| Niepłodność | kontrola profilu hormonalnego |
| Podejrzenie niedoczynności kory nadnerczy | ocena niedoboru hormonów |
Normy DHEA-S
Zakresy zależą od wieku, płci i metody oznaczania, dlatego trzymaj się normy z własnego wyniku. Orientacyjnie podawane są wartości dla dorosłych: u kobiet około 2–10 μmol/l (75–370 μg/dl), u mężczyzn około 3–12 μmol/l (110–470 μg/dl). Z wiekiem poziom systematycznie spada, więc wynik 60-latki oceniany jest zupełnie inaczej niż 25-latki. U kobiet krew pobiera się zwykle w tygodniu przed lub po miesiączce, nie w jej trakcie.
Co oznacza podwyższony i obniżony wynik
| Wynik | Możliwe przyczyny |
|---|---|
| Podwyższony | guz nadnercza lub jajnika wydzielający androgeny, wrodzony przerost nadnerczy, czasem PCOS (zwykle wynik lekko podwyższony) |
| Obniżony | niedoczynność kory nadnerczy, choroba Addisona, choroby przysadki, przewlekłe choroby, starzenie, niektóre leki (np. glikokortykosteroidy) |
DHEA-S a cukrzyca i insulinooporność
PCOS często idzie w parze z insulinoopornością i ryzykiem cukrzycy typu 2. U części kobiet z PCOS DHEA-S jest lekko podwyższone, ale sam wynik nie rozstrzyga o diagnozie: lekarz ocenia go razem z testosteronem, SHBG, LH i FSH, a także z glukozą i insuliną. Przy długotrwałej terapii glikokortykosteroidami poziom DHEA-S może spadać, co również jest ważne przy interpretacji.
Preparaty z DHEA sprzedawane jako „hormon młodości” to substancja hormonalnie czynna: może nasilać trądzik, owłosienie i zaburzenia cyklu, a nie jest zalecana bez wskazań lekarskich.,Pojedynczy, nieznacznie nieprawidłowy wynik nie jest diagnozą i często wymaga powtórzenia.,Mocno podwyższone DHEA-S u kobiety, zwłaszcza z szybko narastającymi objawami, wymaga szybkiej konsultacji endokrynologicznej.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- wylecz.to, opis badania DHEA-S
- Normy są orientacyjne i zależą od laboratorium, wieku i płci
Dodaj komentarz