W skrócie
- Leukocyty (krwinki białe) w moczu świadczą o stanie zapalnym w drogach moczowych – najczęściej o zakażeniu.
- W badaniu ogólnym są dwa wyniki: leukocyty na pasku (esteraza leukocytarna) i leukocyty w osadzie (liczba w polu widzenia). Normę zawsze sprawdzaj na wydruku swojego laboratorium.
- Leukocyty + azotyny + objawy to typowy obraz zapalenia pęcherza. Same leukocyty bez objawów nie są wskazaniem do antybiotyku.
- Częsta przyczyna fałszywego wyniku: źle pobrana próbka i upławy.
Podwyższone leukocyty w moczu to jeden z najczęstszych nieprawidłowych wyników w badaniu ogólnym. Zanim zaczniesz się martwić, sprawdź, czy masz objawy i jak pobrana była próbka. Poniżej wyjaśniam, co oznacza wynik i co robić dalej.
Leukocyty w moczu – norma
| Element wyniku | Prawidłowo | Nieprawidłowo |
|---|---|---|
| Leukocyty na pasku (esteraza) | ujemny | ślad, +, ++, +++ |
| Leukocyty w osadzie | pojedyncze w polu widzenia (normę podaje laboratorium) | liczne, „pokrywają pole widzenia”, skupiska |
| Azotyny | ujemne | dodatnie – sugerują bakterie jelitowe |
Laboratoria podają różne normy dla osadu, zwykle kilka leukocytów w polu widzenia, u kobiet czasem trochę więcej. Porównuj wynik z zakresem na wydruku.
Przyczyny leukocytów w moczu
- Zakażenie układu moczowego – zapalenie pęcherza lub nerek (najczęstsza przyczyna).
- Zanieczyszczenie próbki – upławy, stan zapalny pochwy lub napletka, nieumyte okolice cewki.
- Kamica nerkowa i ciała obce (cewnik).
- Choroby przenoszone drogą płciową – np. chlamydia, rzeżączka.
- „Jałowy ropomocz” – leukocyty bez bakterii w posiewie: m.in. po niedawnym antybiotyku, przy kamicy, śródmiąższowym zapaleniu nerek, rzadko gruźlicy układu moczowego.
Leukocyty w moczu bez objawów
Jeśli nie masz żadnych dolegliwości, najczęściej wystarczy powtórzyć badanie z prawidłowo pobranej próbki. Wytyczne IDSA 2019 podkreślają, że same leukocyty w moczu u osoby bez objawów nie są wskazaniem do antybiotyku – także przy cukrzycy. Wyjątki (np. ciąża) ocenia lekarz.
Leukocyty z bakteriami, azotynami, białkiem lub krwią
| Połączenie w wyniku | Najczęściej oznacza |
|---|---|
| Leukocyty + bakterie + azotyny | zakażenie układu moczowego – przy objawach zgłoś się do lekarza, zwykle z posiewem |
| Leukocyty + erytrocyty | zapalenie pęcherza, kamica; jeśli krew nie znika po leczeniu – dalsza diagnostyka |
| Leukocyty + białko | infekcja (przejściowo) lub choroba nerek – badanie powtórzyć po wyleczeniu infekcji |
| Leukocyty bez bakterii | zanieczyszczenie próbki, niedawny antybiotyk, kamica – do wyjaśnienia z lekarzem |
Leukocyty w moczu a cukrzyca
Przy cukrzycy zakażenia układu moczowego zdarzają się częściej i łatwiej przechodzą na nerki. Jeśli leukocytom towarzyszą objawy – pieczenie, częste oddawanie moczu, gorączka, ból w okolicy lędźwiowej – nie zwlekaj z wizytą. W czasie infekcji mierz cukier częściej. Więcej o bakteriach w moczu piszę we wpisie bakterie w moczu, a o dzieciach we wpisie leukocyty w moczu u dziecka.
Jak pobrać mocz, żeby wynik był wiarygodny?
- Pierwszy poranny mocz.
- Umyj okolice cewki wodą. Kobiety – rozchyl wargi sromowe, mężczyźni – odsuń napletek.
- Pierwszą porcję do toalety, środkowy strumień do pojemnika.
- Dostarcz próbkę do laboratorium w ciągu 2 godzin.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- Nicolle L.E. i wsp. Clinical Practice Guideline for the Management of Asymptomatic Bacteriuria: 2019 Update by the Infectious Diseases Society of America. Clin Infect Dis 2019;68(10):e83–e110. doi.org/10.1093/cid/ciy1121
- Hryniewicz W., Holecki M. (red.). Rekomendacje diagnostyki, terapii i profilaktyki zakażeń układu moczowego u dorosłych. Narodowy Program Ochrony Antybiotyków, Warszawa 2015. antybiotyki.edu.pl
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą – 2026. ptdiab.pl
Dodaj komentarz