W skrócie
- Badania krwi na pasożyty wykrywają przeciwciała (IgM, IgA, IgG) metodą ELISA, a nie samego pasożyta, więc dają odpowiedź pośrednią.
- Najlepiej sprawdzają się przy pasożytach tkankowych, np. Toxocara (glista psia i kocia), tasiemcach i bąblowicy, a przy lambliozie ważniejsze jest badanie kału.
- IgG często oznacza przebyty kontakt z pasożytem, a nie aktywne zakażenie, dlatego wynik czyta się razem z objawami.
- Podwyższone eozynofile w morfologii i IgE są wskaźnikami niespecyficznymi i nie rozpoznają pasożyta.
Pasożyty ostatnio często pojawiają się w internecie jako „ukryta przyczyna” zmęczenia, wzdęć czy trudności z odchudzaniem. Zanim zaczniesz szukać jednej przyczyny wszystkiego, warto wiedzieć, co faktycznie można zbadać z krwi i jak wiarygodny jest wynik.
Jakie badania krwi się wykonuje
| Badanie | Do czego służy | Ograniczenia |
|---|---|---|
| Przeciwciała IgM, IgA, IgG (ELISA) dla konkretnego pasożyta | wskazanie kontaktu z pasożytem, np. Toxocara, Giardia, Echinococcus | możliwe reakcje krzyżowe, IgG może oznaczać zakażenie sprzed lat |
| Morfologia z rozmazem (eozynofile) | sygnał, że organizm reaguje na pasożyta lub alergen | wynik niespecyficzny, eozynofilia ma też inne przyczyny |
| IgE całkowite | pośrednia wskazówka, także w zakażeniach pasożytniczych | małe znaczenie diagnostyczne samo w sobie |
| Badanie kału na obecność jaj i cyst | bezpośrednie wykrycie pasożyta jelitowego | trzeba często powtarzać próbki |
Jak czytać klasy przeciwciał
Na przykładzie lamblii: IgM pojawia się po 2–4 tygodniach od zakażenia i w połączeniu z IgA sugeruje infekcję aktywną. IgG pojawia się później i utrzymuje dłużej, co świadczy o dawnym lub przewlekłym kontakcie. Wynik z samym IgG (a bez IgM i IgA) zwykle oznacza przebyte zakażenie. Czułość i swoistość tych testów są niższe niż badania kału, dlatego traktuje się je jako uzupełniające.
Kiedy warto myśleć o pasożytach
| Sytuacja | Co zrobić |
|---|---|
| Biegunka, ból brzucha, wzdęcia po podróży do ciepłych krajów | badanie kału, konsultacja lekarska |
| Długo utrzymujący się świąd odbytu u dziecka | badanie w kierunku owsików (preparat z okolicy odbytu) |
| Podwyższone eozynofile bez wyjaśnienia | lekarz zleca badania celowane |
| Kontakt z psami i kotami, piaskownice, ziemia | rozważ badania w kierunku toksokarozy po konsultacji |
Pasożyty a cukrzyca
Zmęczenie, wzdęcia i wahania wagi często mają inne, częstsze przyczyny: zaburzenia glikemii, niedoczynność tarczycy, niedobór żelaza czy witaminy B12. Zanim zaczniesz szukać pasożytów, sprawdź podstawy. Osoby z cukrzycą leczące się przewlekle powinny też uważać na „kuracje przeciwpasożytnicze” z internetu: zioła i preparaty mogą wchodzić w interakcje z lekami i wpływać na glikemię.
Nie rozpoczynaj leczenia przeciwpasożytniczego na podstawie samego wyniku IgG ani objawów, bez rozpoznania lekarskiego.,Nie stosuj „odrobaczania” ziołami lub suplementami na własną rękę: mogą być nieskuteczne i zmieniać działanie leków.,Przy krwi w stolcu, silnych bólach brzucha, gorączce lub spadku masy ciała zgłoś się do lekarza.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- e-medykon, badania krwi na pasożyty: jakie wykonać i co oznaczają
- Alab laboratoria, badanie przeciwciał przeciwko Giardia lamblia
- Interpretacja zależy od konkretnego pasożyta i testu
Dodaj komentarz