W skrócie
- TSH to hormon przysadki, który steruje pracą tarczycy; u dorosłych typowa norma to 0,4–4,0 mIU/l.
- W ciąży normy są inne: w I trymestrze około 0,1–2,5 mIU/l, w II i III poniżej 3,0 mIU/l.
- Wysokie TSH oznacza zwykle niedoczynność (najczęściej Hashimoto), niskie nadczynność lub przedawkowanie hormonów.
- Do badania zgłoś się rano na czczo, biotynę odstaw na 2 dni, a lewotyroksynę przyjmij po pobraniu krwi.
TSH to najczulszy sygnał, że tarczyca pracuje nie tak, jak powinna. Gdy hormonów tarczycy jest za mało, przysadka zwiększa TSH, a gdy za dużo, obniża je. Dlatego zwykle to TSH bada się jako pierwsze, a FT3, FT4 i przeciwciała dopiero potem.
Normy TSH
| Grupa | Orientacyjna norma (Santelab) |
|---|---|
| Dorośli | 0,4–4,0 mIU/l |
| Ciąża, I trymestr | 0,1–2,5 mIU/l |
| Ciąża, II i III trymestr | poniżej 3,0 mIU/l |
| Osoby po 65. roku życia | górna granica może sięgać 6–7 mIU/l |
| Noworodki | przejściowo bardzo wysokie, normalizują się w pierwszych tygodniach |
Norma zależy od laboratorium, wieku i metody, więc najważniejszy jest zakres wydrukowany na twoim wyniku.
Przyczyny wysokiego i niskiego TSH
Wysokie TSH wiąże się z niedoczynnością tarczycy (najczęściej Hashimoto), niedoborem jodu, usunięciem tarczycy lub leczeniem jodem radioaktywnym oraz z niektórymi lekami (amiodaron, lit, inhibitory punktów kontrolnych). Niskie TSH występuje przy nadczynności tarczycy (według Santelab choroba Gravesa-Basedowa to 60–70% przypadków, a autonomiczne wole guzkowe 15–20%), zapaleniach tarczycy, przedawkowaniu hormonów tarczycy i nadmiarze jodu.
TSH a cukrzyca
U osób z cukrzycą, zwłaszcza typu 1, choroby autoimmunologiczne tarczycy zdarzają się częściej. Jeśli TSH jest podwyższone lub obniżone, lekarz zwykle zleci FT4 i przeciwciała. Zaburzenia tarczycy mogą utrudniać kontrolę glikemii, więc przy niewyjaśnionych wahaniach cukru warto sprawdzić TSH.
Jak przygotować się do badania
Według Santelab TSH ma rytm dobowy, najwyższe wartości osiąga w nocy, dlatego krew pobiera się rano (7:00–10:00) i na czczo, bo posiłek może chwilowo obniżyć wynik. Biotynę w dużych dawkach odstaw na 2 dni przed badaniem. Lewotyroksynę zażyj po pobraniu krwi. Stres, intensywny wysiłek i brak snu mogą wpłynąć na wynik.
Nie zmieniaj dawki lewotyroksyny sam, tylko na podstawie wyniku TSH i zaleceń lekarza.,Pojedynczy odchylony wynik warto powtórzyć po kilku tygodniach.,W ciąży i przy planowaniu ciąży obowiązują węższe normy, więc wynik omów z lekarzem.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- Santelab, Badanie TSH: rola, normy i interpretacja.
- Dimedic, Badania tarczycy: jakie wykonać, normy i interpretacja.
Dodaj komentarz