W skrócie
- Szczaw ma bardzo mało węglowodanów: 100 g liści to ok. 0,3 g węglowodanów przyswajalnych i ok. 22 kcal. Sam nie podnosi glukozy.
- O glikemii po zupie szczawiowej decydują dodatki: ziemniaki, ryż, śmietana i chleb. Porcja zupy z ziemniakiem to ok. 19–20 g węglowodanów przyswajalnych (ok. 2 WW).
- Szczaw zawiera dużo szczawianów, więc osoby z kamicą nerkową i chorobą nerek powinny go unikać lub jeść rzadko.
- Do zupy dodaj jajko i jogurt naturalny zamiast śmietany, a ziemniaki zastąp fasolką lub kalafiorem.
Szczaw kojarzy się z wiosną i zupą szczawiową. Sam w sobie jest lekkim, kwaśnym warzywem liściastym, ale przy cukrzycy warto spojrzeć na całe danie i na jeden ważny składnik: kwas szczawiowy.
Czy cukrzyk może jeść szczaw?
Tak, jeśli nie ma przeciwwskazań ze strony nerek. Według USDA szczaw (w bazie jako „dock”) ma ok. 3,2 g węglowodanów ogółem i 2,9 g błonnika w 100 g, więc węglowodanów przyswajalnych prawie nie ma. Indeks glikemiczny szczawiu nie jest mierzony, bo porcja liści nie dostarcza 50 g węglowodanów. Wpływ zupy na glukozę zależy od dodatków.
Ile węglowodanów ma zupa szczawiowa?
Przykład: porcja zupy (ok. 300 ml) z 100 g szczawiu, 100 g ugotowanych ziemniaków i 1 jajkiem na twardo. Węglowodany przyswajalne to węglowodany ogółem minus błonnik, wg USDA FoodData Central. 1 WW to 10 g.
| Składnik | Ilość | Węglowodany przyswajalne |
|---|---|---|
| Szczaw (dock), surowy | 100 g | 0,3 g |
| Ziemniaki gotowane | 100 g | 18,2 g |
| Jajko na twardo | 1 szt. (50 g) | 0,6 g |
| Razem | ok. 19,1 g (1,9 WW) |
Zamiast ziemniaków możesz dodać kalafior lub fasolkę szparagową i wtedy zupa ma znacznie mniej węglowodanów. Śmietanę 18% zastąp jogurtem naturalnym, który ma mniej tłuszczu nasyconego. O ziemniakach przeczytasz w tekście ziemniak a indeks glikemiczny.
Szczawiany: dlaczego szczaw nie dla każdego?
Szczaw jest jednym z warzyw najbogatszych w szczawiany, obok szpinaku i rabarbaru. U osób z kamicą nerkową (szczawianowo-wapniową) nadmiar szczawianów w diecie zwiększa ryzyko powstawania kamieni. Jeśli w badaniu moczu masz kryształy szczawianu wapnia, zajrzyj do tekstu kryształy szczawianu wapnia w moczu. Przy przewlekłej chorobie nerek, częstej u osób z cukrzycą, ilość szczawiu ustal z lekarzem nefrologiem.
Jak jeść szczaw przy cukrzycy?
- Jedz go w małych ilościach i nie codziennie.
- Do zupy dodaj jajko i jogurt, a ograniczaj ziemniaki i ryż. Zobacz proste obiady dla cukrzyka.
- Zjedz do zupy pełnoziarnisty chleb tylko w małej ilości.
- Pij dużo płynów, jeśli jesz warzywa bogate w szczawiany.
Na co uważać
- Kamica nerkowa i choroba nerek: szczaw ogranicz lub unikaj.
- Zupa szczawiowa ze śmietaną i zasmażką ma dużo tłuszczu i kalorii.
- Przy insulinie policz węglowodany z ziemniaków i pieczywa do zupy.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
Źródła
- USDA FoodData Central: Dock, raw (FDC 170076); Potatoes, boiled, cooked without skin, flesh, without salt (170440); Egg, whole, cooked, hard-boiled (173424).
- Noonan S.C., Savage G.P. Oxalate content of foods and its effect on humans. Asia Pac J Clin Nutr 1999;8(1):64–74.
Dodaj komentarz