W skrócie
- Klasyczny kawałek ciasta marchewkowego (ok. 90 g) to około 46 g węglowodanów przyswajalnych, czyli ok. 4,6 WW.
- W wersji poniżej, z mąką migdałową, razową i erytrytolem, kawałek ma ok. 6 g węglowodanów przyswajalnych (0,6 WW).
- Sama marchew nie jest problemem. W zwykłym cieście najwięcej węglowodanów dają cukier, biała mąka i słodki krem.
- Tłuszcz i białko z orzechów, jajek i serka spowalniają wzrost glukozy. Pomiar po 2–3 godzinach pokaże, jak ciasto działa na Ciebie.
Ciasto marchewkowe ma opinię „zdrowego”, bo jest w nim warzywo. W praktyce cukiernicza wersja z cukrem, białą mąką i słodką polewą to jeden z bardziej węglowodanowych wypieków w kawiarni. Da się je jednak upiec tak, żeby kawałek mieścił się w jednym wymienniku. Poniżej przepis, rozpisane węglowodany i to, na co zwrócić uwagę przy insulinie.
Ile węglowodanów ma zwykłe ciasto marchewkowe?
Według bazy USDA ciasto marchewkowe z kremem ma ok. 51,8 g węglowodanów w 100 g i ok. 374 kcal, a błonnika zaledwie 1,1 g. Kawałek z kawiarni waży zwykle 90–120 g, więc daje 46–61 g węglowodanów przyswajalnych.
| Porcja | Węglowodany przyswajalne | WW |
|---|---|---|
| 100 g klasycznego ciasta | ok. 51 g | 5,1 |
| kawałek 90 g | ok. 46 g | 4,6 |
| kawałek 120 g | ok. 61 g | 6,1 |
| kawałek 60 g wersji z przepisu poniżej | ok. 6 g | 0,6 |
Marchew ma tu niewielki udział: 100 g surowej marchwi to 9,6 g węglowodanów, w tym 2,8 g błonnika. Więcej o samym warzywie przeczytasz we wpisie czy cukrzyk może jeść marchewkę.
Przepis na ciasto marchewkowe dla cukrzyka
Forma 20×30 cm, 16 kawałków po ok. 60 g.
Składniki
- 200 g marchwi (drobno startej)
- 100 g mąki migdałowej
- 100 g mąki pszennej razowej
- 3 jajka
- 80 ml oleju rzepakowego
- 80 g erytrytolu
- 50 g orzechów włoskich (posiekanych)
- 2 łyżeczki cynamonu, szczypta gałki muszkatołowej
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia, ½ łyżeczki sody, szczypta soli
Krem
- 200 g serka kremowego (typu śmietankowego, pełnotłustego)
- 2–3 łyżki sproszkowanego erytrytolu
- kilka kropli soku z cytryny
Przygotowanie
- Rozgrzej piekarnik do 175°C, formę wyłóż papierem.
- Jajka ubij z erytrytolem do jasnej masy, wlej olej i krótko zmiksuj.
- Wymieszaj obie mąki z proszkiem, sodą, solą i przyprawami, dodaj do masy jajecznej.
- Wmieszaj szpatułką marchew i orzechy.
- Piecz 30–35 minut, do suchego patyczka. Wystudź całkowicie.
- Serek utrzyj z erytrytolem i cytryną, rozsmaruj na cieście. Przechowuj w lodówce do 4 dni.
Ile węglowodanów ma kawałek?
Wyliczenia na podstawie danych USDA dla surowych składników. Erytrytol nie jest liczony, bo praktycznie nie podnosi glukozy.
| Składnik | Węglowodany ogółem | w tym błonnik |
|---|---|---|
| marchew 200 g | 19,2 g | 5,6 g |
| mąka migdałowa 100 g | 18,7 g | 9,9 g |
| mąka pszenna razowa 100 g | 72 g | 10,7 g |
| 3 jajka | ok. 1 g | 0 g |
| orzechy włoskie 50 g | 6,9 g | 3,4 g |
| serek kremowy 200 g | 11 g | 0 g |
| przyprawy, proszek | ok. 2 g | ok. 1 g |
| Całe ciasto | ok. 131 g | ok. 30 g |
| 1 kawałek (1/16) | ok. 6 g przyswajalnych (0,6 WW) | ok. 2 g |
Kawałek ma ok. 180 kcal, głównie z tłuszczu z migdałów, oleju, orzechów i serka. To nadal kaloryczny deser, tylko z dużo mniejszym ładunkiem węglowodanów.
Jeśli chcesz ciasto bez mąki pszennej, zastąp ją drugą porcją mąki migdałowej. Wtedy całe ciasto ma ok. 78 g węglowodanów ogółem (ok. 48 g przyswajalnych), a kawałek ok. 3 g przyswajalnych. Porównanie mąk znajdziesz we wpisie o indeksie glikemicznym mąki.
Indeks glikemiczny i działanie na cukier
Gotowana marchew ma IG ok. 39, czyli niski (Atkinson i wsp. 2008). W cieście o reakcji decyduje jednak cały przepis. Mąka razowa i migdałowa, jajka, orzechy i tłuszcz sprawiają, że glukoza rośnie wolniej niż po wypieku z białej mąki i cukru.
Przy cukrzycy typu 1 pamiętaj, że posiłki z dużą ilością tłuszczu i białka potrafią podnieść cukier później, nawet po 3–5 godzinach (Bell i wsp. 2015). Po kawałku takiego ciasta zmierz glukozę nie tylko po 2 godzinach, ale też później.
Na co uważać
- Porcja. 6 g dotyczy kawałka 60 g. Dwa kawałki to już 12 g.
- Rodzynki i ananas. Wiele przepisów je dodaje. 30 g rodzynek to ok. 22 g węglowodanów przyswajalnych więcej w cieście.
- Erytrytol. Nie podnosi glukozy, ale w badaniu obserwacyjnym wyższy jego poziom we krwi wiązał się z większym ryzykiem zawału i udaru (Witkowski i wsp. 2023). Traktuj słodzone nim ciasto jako okazjonalny deser.
- Gotowe „fit” ciasta. Sprawdzaj etykietę – często mają syrop daktylowy, miód albo mąkę pszenną jasną.
- Orzechy. Przy alergii zamień mąkę migdałową na razową, a orzechy pomiń – węglowodanów będzie wtedy więcej.
Inne słodkie przepisy: tort dla cukrzyka i czekolada przy cukrzycy.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 2707859. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 170393. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 170568. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 168893. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 170187. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 173418. fdc.nal.usda.gov
- Atkinson F.S., Foster-Powell K., Brand-Miller J.C. International tables of glycemic index and glycemic load values: 2008. Diabetes Care 2008;31(12):2281–2283. doi.org/10.2337/dc08-1239
- Bell K.J. i wsp. Impact of fat, protein, and glycemic index on postprandial glucose control in type 1 diabetes. Diabetes Care 2015;38(6):1008–1015. doi.org/10.2337/dc15-0100
- Witkowski M. i wsp. The artificial sweetener erythritol and cardiovascular event risk. Nat Med 2023;29(3):710–718. doi.org/10.1038/s41591-023-02223-9
Dodaj komentarz