W skrócie
- Zwykła pizza to ok. 27 g węglowodanów przyswajalnych w 100 g. Pół pizzy z pizzerii (ok. 350 g) daje ok. 90–95 g, czyli ponad 9 WW.
- Pizza na spodzie z kalafiora (przepis 1) ma ok. 20 g węglowodanów na pół pizzy (2 WW) i ok. 50 g białka. Cienki spód pełnoziarnisty (przepis 2) – ok. 27 g na kawałek (1/4 pizzy).
- Po pizzy cukier często rośnie dopiero po 3–6 godzinach, bo tłuszcz spowalnia trawienie. W badaniu u osób z cukrzycą typu 1 pizza dawała wyższy i dłuższy wzrost glikemii niż posiłek z tą samą ilością węglowodanów.
- Przy insulinie liczy się też WBT i bolus przedłużony. Pomiar 4–6 godzin po jedzeniu pokaże, czy dawka była dobra.
Pizza to jedno z najtrudniejszych dań przy cukrzycy – nie tylko z powodu węglowodanów w cieście, ale też przez tłuszcz, który przesuwa wzrost cukru o kilka godzin. Poniżej dwa przepisy: na spodzie z kalafiora, gdy chcesz jak najmniej węglowodanów, i na cienkim spodzie pełnoziarnistym, gdy chcesz prawdziwego ciasta. Do tego wskazówki, jak liczyć pizzę z pizzerii.
Ile węglowodanów ma pizza?
| Pizza | Porcja | Węglowodany przyswajalne | WW |
|---|---|---|---|
| pizza z serem, zwykły spód | 100 g | ok. 27 g | 2,7 |
| pizza z pizzerii, 30 cm | pół pizzy (ok. 350 g) | ok. 90–95 g | 9–9,5 |
| pizza z pizzerii, 30 cm | kawałek 1/8 (ok. 90 g) | ok. 24 g | 2,4 |
| przepis 1 – spód z kalafiora | pół pizzy | ok. 20 g | 2,0 |
| przepis 2 – cienki spód pełnoziarnisty | kawałek 1/4 pizzy | ok. 27 g | 2,7 |
Dane dla zwykłej pizzy z bazy USDA. Pizza z grubym ciastem, z brzegami z serem czy z ananasem ma więcej. 1 WW to 10 g węglowodanów przyswajalnych.
Przepis 1: pizza na spodzie z kalafiora
1 pizza ok. 28 cm, 2 porcje.
- 600 g różyczek kalafiora
- 2 jajka
- 100 g startej mozzarelli light (do spodu)
- 30 g startego parmezanu
- 30 g mąki migdałowej
- sól, oregano, czosnek granulowany
- na wierzch: 100 g passaty pomidorowej, 125 g mozzarelli, 100 g pieczarek, ½ papryki, bazylia
- Zetrzyj kalafior na tarce lub zmiel w malakserze na „ryż”. Podgrzej 5 minut na suchej patelni lub w mikrofalówce, ostudź.
- Przełóż kalafior do ściereczki i bardzo mocno odciśnij wodę – od tego zależy, czy spód będzie chrupiący.
- Wymieszaj kalafior z jajkami, mozzarellą, parmezanem, mąką migdałową i przyprawami. Rozprowadź na blasze z papierem na grubość ok. 5 mm.
- Piecz spód 20–25 minut w 220°C, aż się zrumieni. Posmaruj passatą, dodaj ser i dodatki, zapiecz jeszcze 10 minut.
| Na porcję (pół pizzy) | Wartość |
|---|---|
| węglowodany przyswajalne | ok. 20 g (2 WW) |
| białko | ok. 50 g |
| tłuszcz | ok. 35 g |
| kcal | ok. 630 |
Przepis 2: cienki spód pełnoziarnisty
1 pizza ok. 30 cm, 4 kawałki.
- 150 g mąki pszennej pełnoziarnistej
- 5 g świeżych drożdży (lub 2 g suchych)
- 100 ml ciepłej wody
- 1 łyżka oliwy, ½ łyżeczki soli
- na wierzch: 100 g passaty, 125 g mozzarelli, warzywa: papryka, cebula, pieczarki, rukola; opcjonalnie szynka lub tuńczyk
- Wymieszaj drożdże z wodą, dodaj mąkę, sól i oliwę. Wyrabiaj 5 minut i odstaw na godzinę.
- Rozwałkuj bardzo cienko (2–3 mm) na papierze do pieczenia.
- Posmaruj passatą, dodaj ser i dodatki. Piecz 10–12 minut w maksymalnej temperaturze piekarnika (250°C), najlepiej na rozgrzanym kamieniu lub blasze.
| Na kawałek (1/4 pizzy) | Wartość |
|---|---|
| węglowodany przyswajalne | ok. 27 g (2,7 WW) |
| białko | ok. 13 g |
| błonnik | ok. 5 g |
| kcal | ok. 260 |
Skąd te liczby: węglowodany przyswajalne wyliczone z bazy USDA dla każdego składnika. W przepisie 1 najwięcej węglowodanów dają kalafior (ok. 18 g) i passata (ok. 7 g), w przepisie 2 – mąka (ok. 92 g na całą pizzę). Porównanie mąk: jaka mąka dla cukrzyka.
Dlaczego cukier po pizzy rośnie później
Pizza łączy węglowodany z dużą ilością tłuszczu i białka z sera. Tłuszcz spowalnia opróżnianie żołądka, więc glukoza z ciasta wchłania się powoli, a do tego białko i tłuszcz same podnoszą glikemię po kilku godzinach. W badaniu u osób z dobrze wyrównaną cukrzycą typu 1 po pizzie cukier był wyższy i utrzymywał się dłużej niż po posiłku o tej samej ilości węglowodanów, ale z mniejszą ilością tłuszczu (Ahern 1993).
- Przy pompie: bolus złożony lub przedłużony na 3–5 godzin. Ustawienia omów z diabetologiem.
- Przy penach: niektórzy dzielą dawkę na dwie części. To decyzja do ustalenia z lekarzem.
- Licz WBT – pomoże kalkulator WW i WBT.
- Mierz późno: sprawdź cukier także 4–6 godzin po pizzy, zwłaszcza gdy jesz ją na kolację.
Jak zamawiać pizzę przy cukrzycy
- Cienkie ciasto zamiast grubego i bez serowego brzegu.
- Więcej warzyw i białka (kurczak, tuńczyk, szynka), mniej salami i dodatkowego sera.
- Bez ananasa, sosu BBQ i słodkich sosów czosnkowych.
- Pizza z dużą sałatką – zjedz 2 kawałki zamiast połowy pizzy.
Na co uważać
- Pizza mrożona z supermarketu – sprawdź etykietę, cała pizza to często 90–120 g węglowodanów.
- Spody „keto” i „fit” ze sklepu mają różny skład – licz z etykiety.
- Pizza z dużą ilością sera i salami to także dużo soli i tłuszczów nasyconych.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- Ahern J.A., Gatcomb P.M., Held N.A., Petit W.A., Tamborlane W.V. Exaggerated hyperglycemia after a pizza meal in well-controlled diabetes. Diabetes Care 1993;16(4):578–580.
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 170317. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 169986. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 170847. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 170460. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 168893. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 170568. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 171287. fdc.nal.usda.gov

Dodaj komentarz