W skrócie
- Wymioty, biegunka i gorączka u osoby z cukrzycą to „dni choroby”: mierz glikemię częściej, sprawdzaj ketony i dbaj o nawodnienie.
- Nigdy nie odstawiaj insuliny na własną rękę: jej przerwa grozi kwasicą ketonową.
- Zgodnie z PTD 2026 flozyny (SGLT-2) odstawia się w ostrej chorobie z powodu ryzyka kwasicy ketonowej przy normalnej glikemii, a metforminę przy wymiotach, biegunce i odwodnieniu.
- Przy bardzo wysokiej glikemii z nudnościami, bólem brzucha i szybkim oddechem jedź do szpitala; przy flozynach kwasica może wystąpić także przy niższej glikemii.
Jelitówka u osoby zdrowej to zwykle nieprzyjemne, ale krótkie zdarzenie. Przy cukrzycy wymioty i biegunka mogą szybko doprowadzić do odwodnienia, zaburzeń elektrolitów i rozchwiania glikemii, więc potrzebny jest plan działania.
Co robić krok po kroku
| Krok | Co zrobić |
|---|---|
| 1 | zmierzyć glikemię i sprawdzić ketony, a pomiar powtarzać częściej niż zwykle |
| 2 | pić małymi łykami płyny, najlepiej wodę lub doustny płyn nawadniający, a przy niskiej glikemii także napój z cukrem |
| 3 | nie odstawiać insuliny, a dawki skonsultować z zespołem diabetologicznym |
| 4 | odstawić flozyny i, przy wymiotach, biegunce lub odwodnieniu, metforminę, zgodnie z zaleceniami lekarza |
| 5 | jeść lekkostrawnie, gdy tylko pojawi się apetyt, i obserwować glikemię |
| 6 | przy braku poprawy skontaktować się z lekarzem |
Leki w ostrej chorobie
| Lek | Co zrobić w ostrej chorobie |
|---|---|
| Insulina | kontynuować, dawki dopasować z lekarzem |
| Flozyny (SGLT-2) | odstawić na czas choroby |
| Metformina | odstawić przy wymiotach, biegunce lub odwodnieniu |
| Leki na nadciśnienie i diuretyki | zapytaj lekarza, bo odwodnienie może pogorszyć czynność nerek |
Kiedy do szpitala
| Objaw | Uwagi |
|---|---|
| Bardzo wysoka glikemia z nudnościami, wymiotami, bólem brzucha i szybkim oddechem | możliwa kwasica ketonowa, wymaga pilnej hospitalizacji |
| Podejrzenie kwasicy przy flozynach, nawet gdy glikemia nie jest bardzo wysoka | tzw. kwasica euglikemiczna |
| Wymioty uniemożliwiające picie i przyjmowanie leków | ryzyko odwodnienia |
| Silny ból brzucha lub krew w stolcu | konsultacja pilna |
| Senność, splątanie, objawy odwodnienia | nagły przypadek |
Jak zapobiegać
Podstawą jest higiena rąk, bezpieczne przechowywanie i przygotowanie żywności, a w sezonie infekcji unikanie kontaktu z osobami chorymi. Więcej o profilaktyce infekcji i szczepieniach znajdziesz we wpisie Grypa, przeziębienie i infekcje przy cukrzycy. Tabletki na biegunkę i leki przeciwwymiotne stosuj po konsultacji z farmaceutą lub lekarzem, bo część preparatów zawiera cukier lub wpływa na rytm serca.
Nie odstawiaj insuliny, nawet gdy nie jesz: przerwa grozi kwasicą ketonową.,Nie leczyć się samodzielnie „postem” ani drastyczną dietą w trakcie choroby.,Dzieci i osoby starsze odwadniają się szybciej, więc reaguj wcześniej.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne: Zalecenia kliniczne 2026 (omówienie na opieka.farm)
- Szczegółowe zalecenia dostosuje do Ciebie zespół diabetologiczny
Dodaj komentarz