W skrócie
- Osoby z cukrzycą typu 2 mają według jednego z opracowań około 2,5 razy wyższe ryzyko choroby Alzheimera, choć dokładny mechanizm nie jest jasny.
- Wspólne czynniki ryzyka to wiek, otyłość, mała aktywność, nadciśnienie i palenie, a mózg może być też narażony na skutki insulinooporności.
- Zmniejszać ryzyko pomagają wyrównanie cukrzycy, ruch, niepalenie, kontrola ciśnienia i aktywność umysłowa.
- Przy otępieniu cele leczenia cukrzycy bywają łagodniejsze, a największym zagrożeniem stają się niedocukrzenia, które wymagają szczególnej uwagi opiekunów.
Choroba Alzheimera bywa nazywana „cukrzycą mózgu”, bo komórki nerwowe osób z tą chorobą mogą słabiej reagować na insulinę. To skrót myślowy, ale związek jest realny i warto go znać, szczególnie przy cukrzycy typu 2 i insulinooporności.
Co łączy cukrzycę i chorobę Alzheimera
| Mechanizm | Uwagi |
|---|---|
| Wspólne czynniki ryzyka | wiek, otyłość, siedzący tryb życia, nadciśnienie, palenie |
| Insulinooporność | komórki nerwowe słabiej korzystają z glukozy i insuliny |
| Złogi amyloidowe | podobne białka odkładają się w mózgu i w trzustce |
| Uszkodzenie naczyń | mikro- i makroangiopatia sprzyja otępieniu naczyniowemu |
| Niedocukrzenia i wahania glikemii | mogą pogarszać funkcje poznawcze |
Jak zmniejszać ryzyko
| Działanie | Dlaczego |
|---|---|
| Wyrównanie glikemii i HbA1c | u osób z dobrze kontrolowaną cukrzycą rzadziej obserwuje się cechy demencji |
| Regularna aktywność fizyczna | poprawia wrażliwość na insulinę i ukrwienie mózgu |
| Rzucenie palenia | mniejsze ryzyko naczyniowe |
| Kontrola ciśnienia tętniczego | chroni naczynia mózgowe |
| Aktywność umysłowa i społeczna | wspiera funkcje poznawcze |
| Sen i unikanie bezdechu | niedobór snu pogarsza pamięć |
Cukrzyca u osoby z otępieniem
Gdy pojawia się otępienie, osoba może zapominać o lekach lub posiłkach i nie rozpoznawać objawów niedocukrzenia. Zespół diabetologiczny zwykle ustala wtedy mniej rygorystyczne cele glikemii i upraszcza schemat leczenia. Pomocne są dawkowniki, stałe pory posiłków i zaangażowanie opiekuna w pomiary.
Nie zaostrzaj samodzielnie leczenia osoby z otępieniem: największym zagrożeniem są niedocukrzenia.,Pogorszenie pamięci, dezorientacja lub zmiana zachowania mogą wynikać z niskiej lub wysokiej glikemii: najpierw zmierz cukier.,Podejrzenie zaburzeń pamięci zgłoś lekarzowi: badania wykluczą też odwracalne przyczyny (np. niedobór B12, tarczyca).
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- Cukrzyca Polska, cukrzyca i choroba Alzheimera
- Cele leczenia u osób z otępieniem ustala lekarz
Dodaj komentarz