W skrócie
- CK (CPK, kinaza kreatynowa) to enzym mięśni; jej stężenie rośnie przy uszkodzeniu mięśni szkieletowych i serca.
- Zakres referencyjny zależy od metody, płci, wieku i masy mięśniowej, więc porównuj wynik z normą na swoim wyniku.
- Najczęstsze przyczyny wzrostu to intensywny wysiłek, leki (statyny, fibraty, niektóre leki przeciwwirusowe i przeciwpsychotyczne), uraz, a w ciężkich przypadkach rabdomioliza i zawał.
- Przy leczeniu statynami ból mięśni z wysokim CK wymaga konsultacji, ale nie odstawiaj leku sam.
Kinaza kreatynowa znajduje się w mięśniach, sercu i mózgu. Gdy komórki mięśniowe ulegają uszkodzeniu, enzym przechodzi do krwi. Badanie służy do oceny uszkodzenia mięśni i do kontroli skutków ubocznych leków. Ten wpis zastępuje osobne artykuły o CK i CPK, bo to to samo badanie.
Normy CK
Według Synevo zakresy referencyjne CK zależą od metody oznaczenia, płci, wieku i masy mięśniowej. Mężczyźni i osoby bardzo wysportowane mają zwykle wyższe wartości niż kobiety i osoby o małej masie mięśniowej. Dlatego nie ma jednej liczby „dla wszystkich”.
Co podnosi CK
| Przyczyna | Uwagi (Synevo) |
|---|---|
| Intensywny lub długotrwały wysiłek | Mikrourazy włókien mięśniowych, wzrost przejściowy |
| Zawał serca | CK wzrasta, ale w diagnostyce preferuje się troponiny wysokoczułe; rola CK-MB jest mniejsza |
| Leki | Statyny, fibraty, niektóre leki przeciwwirusowe i przeciwpsychotyczne |
| Rabdomioliza | Masywny rozpad mięśni (wysiłek, uraz, leki, zaburzenia metaboliczne), ryzyko uszkodzenia nerek |
Kiedy badać
Badanie zleca się przy podejrzeniu uszkodzenia mięśni szkieletowych lub serca, w monitorowaniu działań niepożądanych leków, po urazach i operacjach oraz w diagnostyce ukrytych chorób mięśni. Do badania zwykle potrzebna jest czczość, a przez 24–48 godzin przed pobraniem unikaj intensywnego wysiłku.
CK a cukrzyca i statyny
Osoby z cukrzycą często przyjmują statyny, które rzadko mogą uszkadzać mięśnie. Jeśli po rozpoczęciu leczenia pojawią się bóle i osłabienie mięśni, ciemny mocz lub gorączka, powiedz o tym lekarzowi i oznacz CK. Cukrzyca nie podnosi CK, ale zaburzenia elektrolitowe i odwodnienie przy hiperglikemii mogą nasilać uszkodzenia mięśni.
Nie odstawiaj statyn samodzielnie z powodu bólów mięśni, tylko skonsultuj to z lekarzem.,Nie wykonuj ciężkiego treningu dzień przed badaniem, bo zafałszujesz wynik.,Silny ból mięśni z ciemnym lub czerwonobrunatnym moczem wymaga pilnej pomocy.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- Synevo, Badanie CK (kinaza kreatynowa).
Dodaj komentarz