Bezpłatne badania stóp dla osób z cukrzycą: 13–20 listopada

Od 13 do 20 listopada 2026 r. osoby z rozpoznaną cukrzycą mogą bezpłatnie zbadać stopy w placówkach, które zgłosiły się do ogólnopolskiej akcji Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran (PTLR). Badanie trwa około 10 minut i ma pomóc wykryć czynniki ryzyka cukrzycowej choroby stóp, zanim pojawi się rana. Zapisy prowadzą bezpośrednio placówki, a ich listę PTLR publikuje na mapie na swojej stronie.

Na czym polega badanie

Badanie jest nieinwazyjne i nie wymaga przygotowania. Zgodnie z opisem organizatora obejmuje cztery elementy:

• ocenę czucia w obrębie stóp pod kątem zaburzeń, które mogą wskazywać na neuropatię cukrzycową – za pomocą monofilamentu, czyli przyrządu do badania czucia powierzchniowego,
• ocenę ukrwienia kończyn dolnych przez sprawdzenie tętna na tętnicach stopy,
• identyfikację czynników ryzyka powikłań w obrębie stóp,
• krótką konsultację edukacyjną o codziennej profilaktyce i pielęgnacji stóp.

Na podstawie wyniku pacjent jest przypisywany do grupy ryzyka i otrzymuje zalecenia. Po zakończeniu akcji, w dniach 23–30 listopada, placówki przekazują PTLR zbiorcze wyniki.

Dlaczego stopy wymagają kontroli

Cukrzycowa choroba stóp rozwija się często w następstwie neuropatii, czyli uszkodzenia nerwów. Osłabione czucie sprawia, że drobny uraz, otarcie czy ucisk mogą pozostać niezauważone i z czasem przejść w trudno gojącą się ranę. Gojenie dodatkowo utrudniają zaburzenia ukrwienia.

PTLR podaje, że owrzodzenia stopy w ciągu życia doświadcza co czwarta osoba z cukrzycą. Pięcioletnia śmiertelność wśród pacjentów z cukrzycową chorobą stóp wynosi według towarzystwa ok. 30 proc., a po amputacji kończyny – ok. 60 proc. Prof. Beata Mrozikiewicz-Rakowska, wiceprezes PTLR, zwraca uwagę, że pierwsze nieprawidłowości często nie bolą, bo cukrzyca zaburza czucie – stąd znaczenie regularnej oceny czucia i ukrwienia oraz codziennej samoobserwacji.

Prezes PTLR dr n. med. Przemysław Lipiński podkreśla potrzebę systemu, w którym pacjent z rozpoznanym zagrożeniem wie, gdzie szukać dalszej specjalistycznej pomocy. Znaczenie takich inicjatyw podkreśla też prezes Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków Monika Kaczmarek. PTLR po raz piąty przyłącza się do międzynarodowej inicjatywy zapoczątkowanej przez organizację D-Foot International.

Kogo dotyczy i jak się zapisać

Z badania mogą skorzystać osoby z rozpoznaną cukrzycą, które są w trakcie leczenia. Osoby, które mają już ranę stopy i są w trakcie jej leczenia, powinny pozostać pod opieką swojej poradni – akcja nie jest dla nich przeznaczona. Placówki biorące udział w akcji znajdują się na mapie na stronie PTLR (zakładka „Tydzień Świadomości Stopy Cukrzycowej”); każda z nich sama ustala sposób zapisów.

Jednorazowe badanie w ramach akcji nie zastępuje stałej opieki diabetologicznej – więcej w tekście o powikłaniach cukrzycy i sposobach ich unikania. Akcja przypada w tym samym tygodniu co Światowy Dzień Cukrzycy 2026 (14 listopada).