W skrócie
- Aloes nie jest lekiem na cukrzycę. Meta-analiza 8 badań (470 osób) wskazała niewielki spadek glikemii na czczo i HbA1c przy doustnym aloesie, ale jakość badań była niska.
- Nie ma standardowej dawki ani gotowego, gotowego produktu, więc efektu nie da się przewidzieć.
- Największe ryzyko to lateks aloesowy (przeczyszczający) oraz napoje z dodatkiem cukru.
- Jeśli leczysz się insuliną lub lekami obniżającymi glikemię, skonsultuj aloes z diabetologiem: możliwe jest dodatkowe obniżenie glukozy.
Aloes (Aloe vera) jest jedną z najpopularniejszych roślin w kosmetykach i suplementach. Pojawia się też w pytaniach o cukrzycę: czy sok z aloesu obniża cukier i czy można go pić na co dzień? Poniżej to, co da się rzetelnie powiedzieć na podstawie badań i opinii instytucji.
Co wiadomo o aloesie i glikemii
W 2016 roku opublikowano w Journal of Clinical Pharmacy and Therapeutics meta-analizę (Suksomboon i wsp.), która objęła 8 badań z randomizacją i 470 osób. U osób ze stanem przedcukrzycowym aloes obniżył glikemię na czczo średnio o 0,22 mmol/l. U osób z cukrzycą typu 2 średnia różnica wyniosła 1,17 mmol/l dla glikemii na czczo i 11 mmol/mol (ok. 1 punkt procentowy) dla HbA1c.
Autorzy podkreślili jednak niską jakość dostępnych badań i dużą różnorodność wyników. Większość prowadzono w Iranie, z różnymi preparatami aloesu i przez 2–3 miesiące. Do potwierdzenia efektu potrzebne są duże badania ze standaryzowanym produktem. Dlatego aloes może być ewentualnym dodatkiem, a nie zamiennikiem leczenia.
Żel, sok, lateks: czym się różnią
| Postać | Co to jest | Uwagi dla osoby z cukrzycą |
|---|---|---|
| Żel z wnętrza liścia | Przezroczysty miąższ, po dokładnym oczyszczeniu z żółtego soku | Ma najlepszą reputację, ale skład i dawki w produktach są bardzo różne |
| Lateks (żółty sok przy skórce) | Źródło antrachinonów, m.in. aloiny | Działa przeczyszczająco. Nie przyjmuj bez zalecenia lekarza |
| Napój z kawałkami aloesu | Woda, aloes i najczęściej cukier lub syrop | Czytaj etykietę: cukier bywa głównym składnikiem energetycznym |
| Suplement w kapsułkach lub kroplach | Skoncentrowany ekstrakt o niejasnej standaryzacji | Nie zastępuje leków i wymaga konsultacji z lekarzem |
Bezpieczeństwo: lateks i substancje hydroksyantracenowe
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) w opinii z 2018 roku uznał, że niektóre pochodne hydroksyantracenowe obecne m.in. w aloesie (aloe-emodyna, emodyna) mogą być genotoksyczne, a dla danthronu wskazał rakotwórczość. Na tej podstawie UE ograniczyła ich obecność w żywności, w tym część preparatów z liści aloesu zawierających te związki (rozporządzenie 2021/468). Dlatego kupuj wyłącznie produkty zarejestrowane jako żywność i deklarujące oczyszczony żel. Lateks działa przeczyszczająco, a długotrwałe stosowanie może prowadzić do utraty potasu.
Czy cukrzyk może pić sok z aloesu?
Nie ma potrzeby pić go „na cukier”. Jeśli mimo to chcesz spróbować, wybieraj produkt bez cukru i bez syropu, w małej porcji, po uzgodnieniu z diabetologiem. Aloes nie zastępuje diety, aktywności ani leków. Podstawą kontroli glikemii pozostaje posiłek z ograniczoną ilością węglowodanów przyswajalnych, o którym piszę we wpisie jak obniżyć indeks glikemiczny posiłku.
Na co uważać
Jeśli przyjmujesz insulinę lub leki obniżające glukozę (np. pochodne sulfonylomocznika), aloes może zwiększyć ich działanie i sprzyjać hipoglikemii. Zmierz glikemię częściej po włączeniu produktu i omów to z zespołem diabetologicznym.
- Napoje aloesowe często zawierają cukier. Sprawdź tabelę wartości odżywczych i listę składników.
- Nie łącz aloesu z lekami przeczyszczającymi i nie stosuj przy biegunce lub odwodnieniu.
- Kobiety w ciąży i karmiące oraz osoby z chorobami nerek i jelit powinny unikać aloesu doustnie bez konsultacji lekarskiej.
- Aloes nie wyleczy stopy cukrzycowej ani owrzodzeń. Ranę oceni lekarz lub pielęgniarka.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- Suksomboon N., Poolsup N., Punthanitisarn S. Effect of Aloe vera on glycaemic control in prediabetes and type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis. J Clin Pharm Ther 2016.
- EFSA Panel on Food Additives and Flavourings. Safety of hydroxyanthracene derivatives for use in food. EFSA Journal 2018;16(1):5090.
- Rozporządzenie Komisji (UE) 2021/468 z 18 marca 2021 r. zmieniające załącznik III do rozporządzenia (WE) nr 1925/2006 w odniesieniu do gatunków roślin zawierających pochodne hydroksyantracenowe.
Dodaj komentarz