W skrócie
- Olej palmowy nie ma węglowodanów, ale nie ma dowodów, że pomaga w cukrzycy.
- Ok. 49% jego kwasów to nasycone, ok. 37% jednonienasycone i ok. 9% wielonienasycone.
- Ma wysoki punkt dymienia (ok. 220°C), dlatego bywa używany w przetworzonej żywności i do smażenia przemysłowego.
- Na co dzień lepiej wybierać oleje z przewagą nienasyconych, a etykiety sprawdzać pod kątem „oleju palmowego” i „tłuszczów roślinnych”.
Olej palmowy rzadko kupujemy jako osobny produkt, ale często jemy go „po cichu”: w ciastkach, margarynach, gotowych daniach. Dla osoby z cukrzycą ważniejsze od jednego składnika jest to, ile takich produktów trafia na talerz.
Wpływ na cukier we krwi
Sam olej palmowy nie zawiera węglowodanów, więc nie podnosi glikemii. Produkty, w których występuje (ciastka, słodycze, kremy), często mają natomiast dużo cukru i skrobi. To one wpływają na cukier, a nie sam tłuszcz.
Skład kwasów tłuszczowych
| Olej | Nasycone | Jednonienasycone | Wielonienasycone |
|---|---|---|---|
| Palmowy | 49,3% | 37% | 9,3% |
| Rzepakowy | 7,3% | 62,6% | 30,2% |
| Oliwa z oliwek | 18,2% | 69,9% | 11,9% |
Udziały w % kwasów tłuszczowych według zestawienia na odzywianie.info.pl; porównanie z rzepakowym i oliwą pochodzi z analizy Łoźna i wsp. (2012). Dla porównania masło ma ok. 51% nasyconych, a olej kokosowy ok. 86%.
Smażenie
Według tabeli Niemieckiego Towarzystwa Żywienia olej palmowy ma punkt dymienia ok. 220°C, więc dobrze znosi wysoką temperaturę. To zaleta technologiczna, ale nie powód, żeby używać go w domu zamiast rzepakowego.
Czytanie etykiet
Olej palmowy bywa podpisany jako „olej palmowy”, „tłuszcz palmowy” lub ogólnie „tłuszcz roślinny”. Jeśli wybór produktu jest możliwy, wybierz taki z oliwą lub olejem rzepakowym. Przy ocenie produktu ważniejsze są jednak ilości cukru i błonnika oraz kaloryczność.
Do czego używać i ile
W domu nie ma potrzeby kupować oleju palmowego. Do smażenia wybierz rafinowany rzepakowy, rafinowaną oliwę lub olej z awokado. Dobrze jest ograniczać produkty smażone w tłuszczu palmowym (frytki, chipsy, pączki).
Zalecenia PTD 2026 ograniczają tłuszcze nasycone do poniżej 10% energii, a olej palmowy jest ich istotnym źródłem.,Nie licz na to, że „naturalny, nierafinowany” olej palmowy poprawi cukier: brak takich dowodów.,Przy podwyższonym cholesterolu LDL zapytaj lekarza o dietę.,Czytaj etykiety: gotowe ciastka i wyroby cukiernicze to dwa problemy naraz: cukier i tłuszcz nasycony.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- Zalecenia kliniczne PTD 2026 (omówienie na opieka.farm): tłuszcze 25–40% energii, nasycone poniżej 10% energii.
- Łoźna K., Kita A., Styczyńska M., Biernat J. Skład kwasów tłuszczowych olejów zalecanych w profilaktyce chorób cywilizacyjnych. Probl Hig Epidemiol 2012.
- Zestawienie składu olejów i tłuszczów zwierzęcych: odzywianie.info.pl.
- Punkty dymienia: Niemieckie Towarzystwo Żywienia (za Wikipedią: Punkt dymienia) oraz dietetycy.org.pl, „Najzdrowszy olej do smażenia”.
Dodaj komentarz