W skrócie
- Klasyczne kopytka to ok. 28 g węglowodanów w 100 g – talerz 250 g to ok. 7 WW, więcej niż się wydaje.
- Kopytka z twarogiem i mąką razową to ok. 18 g w 100 g, czyli o jedną trzecią mniej.
- Kluski ziemniaczane (gnocchi) mają średni/wysoki IG, ok. 68.
- Klucz to porcja: 150–200 g kopytek plus dużo warzyw i porcja mięsa lub ryby.
Kopytka to ziemniaki i mąka pszenna, czyli dwa źródła szybko przyswajalnej skrobi naraz. Przy cukrzycy nie trzeba z nich rezygnować, ale warto je przerobić i dobrze policzyć. Poniżej przepis na lżejsze kopytka z twarogiem i porównanie z klasycznymi.
Ile węglowodanów mają kopytka?
| Kopytka | Węglowodany przyswajalne w 100 g | Porcja 200 g |
|---|---|---|
| Klasyczne (1 kg ziemniaków + 250 g mąki pszennej) | ok. 28 g | ok. 56 g (5,6 WW) |
| Z twarogiem i mąką razową (przepis poniżej) | ok. 18 g | ok. 36 g (3,6 WW) |
Przeliczone z danych USDA (ziemniaki gotowane: 20 g węglowodanów i 1,8 g błonnika w 100 g; mąka pszenna: ok. 74 g przyswajalnych w 100 g) i etykiety twarogu półtłustego (3,8 g w 100 g), na wagę surowego ciasta. Ugotowane kopytka ważą trochę więcej, bo wchłaniają wodę, więc w praktyce wynik jest raczej zawyżony niż zaniżony.
Przepis na kopytka dla cukrzyka
Na ok. 4 porcje (ok. 900 g ciasta):
- 500 g ziemniaków ugotowanych i ostudzonych
- 250 g twarogu półtłustego
- 100 g mąki pszennej razowej (pełnoziarnistej)
- 1 jajko
- sól
- Ziemniaki ugotuj dzień wcześniej lub przynajmniej dobrze ostudź, a potem przeciśnij przez praskę razem z twarogiem.
- Dodaj jajko, sól i mąkę. Zagnieć krótko, tylko do połączenia – ciasto ma być miękkie i lekko klejące.
- Podziel na części, uformuj wałki grubości kciuka i tnij ukośnie na kopytka.
- Wrzucaj partiami do osolonego wrzątku. Gotuj ok. 2 minuty od wypłynięcia.
Najlepiej podawać z gulaszem, duszonym mięsem, sosem pieczarkowym albo z warzywami. Zamiast okraszania masłem i skwarkami wystarczy łyżka masła klarowanego lub oliwa z ziołami.
Kopytka a cukier we krwi
Kluski ziemniaczane mają indeks glikemiczny ok. 68, czyli średni (na granicy wysokiego). Cukier po nich rośnie szybciej niż po kaszy czy makaronie pełnoziarnistym. Co pomaga:
- Mniejsza porcja – 150–200 g kopytek zamiast pełnego talerza.
- Białko i warzywa na talerzu – mięso, ryba, surówka spowalniają wchłanianie.
- Ostudzone ziemniaki – po schłodzeniu część skrobi zmienia się w skrobię oporną. Efekt jest niewielki, ale ostudzone ziemniaki i tak lepiej się sprawdzają w cieście.
Przy insulinoterapii liczenie kopytek „na oko” łatwo prowadzi do pomyłki o kilka WW. Najprościej zważyć porcję i przeliczyć według tabeli wyżej.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central: ziemniaki gotowane bez skórki. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central: mąka pszenna. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central: mąka pszenna pełnoziarnista. fdc.nal.usda.gov
- Piątnica. Twaróg półtłusty 4% – wartości odżywcze. piatnica.com.pl
- Foster-Powell K., Holt S.H.A., Brand-Miller J.C. International table of glycemic index and glycemic load values: 2002. Am J Clin Nutr 2002;76(1):5–56. doi.org/10.1093/ajcn/76.1.5
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą – 2026. ptdiab.pl
Dodaj komentarz