W skrócie
- Test FIT (immunochemiczny) wykrywa ślady ludzkiej krwi w kale, czyli hemoglobinę niewidoczną gołym okiem.
- Jest badaniem przesiewowym w kierunku raka jelita grubego: zaleca się go po 50. roku życia, nawet bez objawów, co 1–2 lata.
- Dieta i większość leków nie wpływają na wynik, nie wykonuje się go jednak podczas miesiączki.
- Wynik dodatni nie oznacza raka, ale wymaga kolonoskopii. Wynik ujemny nie daje stuprocentowej gwarancji.
Krew utajona w kale to krew w ilości tak małej, że nie zmienia koloru stolca. Dzisiejsze testy immunochemiczne (FIT, iFOBT) wykrywają ludzką hemoglobinę, więc w odróżnieniu od starszych testów nie trzeba trzymać diety. Próbkę pobierasz sam w domu do specjalnego pojemnika i oddajesz do laboratorium, a wynik jest zwykle po kilku dniach do tygodnia.
Kto powinien wykonać badanie
| Grupa | Uwagi |
|---|---|
| Osoby po 50. roku życia | profilaktycznie, co 1–2 lata, nawet bez objawów |
| Osoby z rakiem jelita grubego lub polipami w rodzinie | lekarz może zalecić wcześniejsze i częstsze badania |
| Osoby z cukrzycą typu 2 | wymieniane w opisach laboratoriów jako grupa, której badanie szczególnie się zaleca |
| Osoby z przewlekłymi zapaleniami jelit lub polipami | wymagają zwykle nadzoru lekarskiego |
| Zmiana rytmu wypróżnień, ból brzucha, utrata masy ciała, krew w stolcu | to objawy do szybkiej konsultacji, a nie do samego testu |
Jak się przygotować
Nie zmieniasz diety i nie odstawiasz leków. Kobiety nie robią badania w czasie miesiączki, lepiej poczekać do jej zakończenia. Przy pobraniu połóż papier toaletowy na muszli tak, by kał nie dotknął wody, i przenieś niewielką próbkę do pojemnika zgodnie z instrukcją z zestawu.
Jak czytać wynik
| Wynik | Co dalej |
|---|---|
| Ujemny | krwi nie wykryto, ale test nie daje pełnej gwarancji, dlatego warto powtarzać go regularnie |
| Dodatni | wykryto krew: potrzebna jest kolonoskopia, bo przyczyną może być rak, polip, hemoroidy lub stan zapalny |
Test ma też ograniczenie: nie służy do oceny krwawień z górnych odcinków przewodu pokarmowego, ponieważ hemoglobina ulega tam rozkładowi. Nie zastępuje kolonoskopii, tylko wskazuje, kto powinien ją mieć.
Krew utajona a cukrzyca
U osób z cukrzycą typu 2 ryzyko raka jelita grubego jest nieco wyższe niż w populacji ogólnej, dlatego regularne badania przesiewowe są szczególnie ważne. Jeśli przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe, powiedz o tym lekarzowi: mogą sprzyjać drobnym krwawieniom i wpływać na interpretację dodatniego wyniku.
Widoczna krew w stolcu, czarne stolce, zmiana rytmu wypróżnień lub niewyjaśniony spadek masy ciała to powód do wizyty u lekarza, a nie do domowego testu.,Dodatni wynik testu nie jest rozpoznaniem raka, ale nie wolno go ignorować.,Wynik ujemny nie zwalnia z badań kontrolnych w kolejnych latach.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- Synevo, opis badania krwi utajonej w kale metodą FIT
- Adamed, test iFOBT/FIT w kale: co warto wiedzieć
Dodaj komentarz