W skrócie
- eGFR to szacowana filtracja kłębuszkowa, liczona z kreatyniny, wieku i płci wzorem CKD-EPI.
- Wartość 90 ml/min/1,73 m² i więcej to stadium G1, a poniżej 15 oznacza niewydolność nerek (G5).
- Przy cukrzycy eGFR oznacza się co najmniej raz w roku, razem z ACR w moczu.
- Na kreatyninę, a więc i na eGFR, wpływają masa mięśniowa, wysiłek, dieta mięsna i suplementy kreatyny.
eGFR to liczba, która mówi, jak dobrze nerki filtrują krew. Laboratorium wylicza ją automatycznie z kreatyniny, wieku i płci. Dla osób z cukrzycą jest to jeden z kluczowych wskaźników, bo pozwala wykryć pogorszenie nerek zanim pojawią się objawy.
Stadia przewlekłej choroby nerek
| Stadium | eGFR (ml/min/1,73 m²) | Opis |
|---|---|---|
| G1 | 90 i więcej | Prawidłowe lub podwyższone |
| G2 | 60–89 | Lekko obniżone |
| G3a | 45–59 | Lekko do umiarkowanie obniżone |
| G3b | 30–44 | Umiarkowanie do znacznie obniżone |
| G4 | 15–29 | Znacznie obniżone |
| G5 | poniżej 15 | Niewydolność nerek |
Rozpoznanie przewlekłej choroby nerek wymaga zwykle utrzymywania się nieprawidłowości przez co najmniej 3 miesiące i uwzględnienia albuminurii. Sama wartość eGFR w stadium G1 lub G2 bez albuminurii zwykle nie oznacza choroby.
Albuminuria: druga oś oceny
| Kategoria | ACR (mg/g) | Opis |
|---|---|---|
| A1 | poniżej 30 | Prawidłowa |
| A2 | 30–300 | Umiarkowanie zwiększona |
| A3 | powyżej 300 | Znacznie zwiększona |
Według PTD 2026 eGFR i ACR trzeba badać raz w roku: w cukrzycy typu 2 od rozpoznania, w typie 1 od 5. roku trwania choroby, a przy nadciśnieniu niezależnie od typu cukrzycy. Wyższe stadium albuminurii przy tym samym eGFR oznacza większe ryzyko.
Co może zafałszować wynik
Kreatynina, z której liczy się eGFR, rośnie po intensywnym wysiłku, diecie bogatej w mięso i przy suplementach kreatyny, co może zaniżyć eGFR bez choroby nerek. Przy bardzo małej masie mięśniowej eGFR bywa zawyżone. W razie wątpliwości lekarz może zlecić inne badania, np. cystatynę C.
Nie ignoruj spadku eGFR, nawet jeśli czujesz się dobrze, bo choroba nerek długo nie boli.,Przed badaniem unikaj intensywnego wysiłku i dużych porcji mięsa.,Wynik eGFR omawia się razem z albuminą w moczu i ciśnieniem.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- Medycyna i Edukacja (CKPPiP), Jak czytać wyniki badań nerkowych: kreatynina, eGFR i albuminuria.
- Opieka.farm, Cukrzyca: wytyczne PTD 2026 (kontrola nerek).
Dodaj komentarz