W skrócie
- TSH to badanie przesiewowe tarczycy; typowa norma wynosi około 0,4–4,0 mIU/l, ale zakres zależy od laboratorium i wieku.
- Wysokie TSH z niskim FT4 wskazuje na niedoczynność, a niskie TSH z wysokimi FT4 i FT3 na nadczynność tarczycy.
- Biotynę odstaw 48–72 godziny przed badaniem, a lewotyroksynę przyjmij dopiero po pobraniu krwi.
- W cukrzycy typu 1 choroby autoimmunologiczne tarczycy zdarzają się częściej, więc warto regularnie sprawdzać TSH zgodnie z zaleceniem lekarza.
Tarczyca reguluje tempo przemiany materii, a jej zaburzenia wpływają na masę ciała, nastrój, serce i poziom cukru. U osób z cukrzycą niewyrównana tarczyca utrudnia kontrolę glikemii. Ten wpis zbiera podstawowe badania tarczycy w jednym miejscu i zastępuje osobne artykuły o FT3 i FT4. TSH i przeciwciała mają własne wpisy.
Jakie badania wchodzą w skład diagnostyki tarczycy
| Badanie | Typowa norma (Dimedic) | Co oznacza |
|---|---|---|
| TSH | około 0,4–4,0 mIU/l | Badanie przesiewowe; podwyższone sugeruje niedoczynność, obniżone nadczynność |
| FT4 | 7–19 pg/ml lub 9–24 pmol/l | Wolna tyroksyna, aktywność tarczycy |
| FT3 | 2,3–4,2 pg/ml lub 3,5–6,5 pmol/l | Wolna trijodotyronina, bywa pomocna w nadczynności |
| Anty-TPO, anty-TG | poniżej 35 IU/ml i poniżej 40 IU/ml | Przeciwciała przy chorobach autoimmunologicznych, np. Hashimoto |
| TRAB | poniżej 1,75 IU/l | Przeciwciała przy chorobie Gravesa-Basedowa |
Normy różnią się między laboratoriami, więc porównuj wynik z zakresem podanym na swoim wyniku. Zakresy typowe nie zastępują oceny lekarza.
Jak czytać wyniki
| TSH | FT4 / FT3 | Możliwa sytuacja |
|---|---|---|
| Podwyższone | Obniżone | Niedoczynność tarczycy |
| Obniżone | Podwyższone | Nadczynność tarczycy |
| Prawidłowe | Prawidłowe | Tarczyca pracuje prawidłowo (eutyreoza) |
Według uPacjenta w początkowym okresie choroby Hashimoto TSH może jeszcze być prawidłowe, choć przeciwciała bywają już podwyższone, dlatego diagnostyka nie opiera się na samym TSH.
Jak przygotować się do badania
Zalecana jest pora 7:00–9:00, na czczo (8–12 godzin), bez kawy i z samą wodą. Dzień wcześniej unikaj intensywnego wysiłku. Biotynę odstaw na 48–72 godziny, bo może fałszywie obniżać TSH i podwyższać hormony. Lewotyroksynę zażyj dopiero po pobraniu krwi, a nie przed.
Tarczyca a cukrzyca i ciąża
Zaburzenia tarczycy i cukrzyca często występują razem, szczególnie w cukrzycy typu 1, gdzie podłoże autoimmunologiczne bywa wspólne. Nieleczona nadczynność może zwiększać glikemię, a niedoczynność nasilać insulinooporność i zwiększać masę ciała. W ciąży TSH kontroluje się już na początku, a przy chorobie tarczycy co 4 tygodnie. Zakres docelowy w ciąży lekarz ustala indywidualnie.
Nie zmieniaj dawki lewotyroksyny bez konsultacji.,Nie bierz biotyny przed badaniem, jeśli lekarz tego nie zaleci.,Nowe, uporczywe zmęczenie, tycie lub kołatanie serca to powód do sprawdzenia TSH.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- Dimedic, Badania tarczycy: jakie wykonać, normy i interpretacja.
- uPacjenta, Hashimoto: jakie badania wykonać.
Dodaj komentarz