W skrócie
- Mikroalbuminuria to niewielka ilość albuminy w moczu: 30–300 mg/g we wskaźniku albumina/kreatynina (UACR). Dziś nazywa się ją „umiarkowanie zwiększoną albuminurią” (kategoria A2).
- To najwcześniejszy sygnał cukrzycowej choroby nerek – pojawia się, zanim spadnie eGFR i zanim pojawią się jakiekolwiek objawy.
- Rozpoznanie wymaga 2 nieprawidłowych wyników z 3 próbek w ciągu 3–6 miesięcy, bo wynik łatwo zaburzyć wysiłkiem, gorączką czy infekcją.
- Wcześnie wykryta mikroalbuminuria może się cofnąć – przy dobrym cukrze, ciśnieniu i lekach chroniących nerki.
Badanie na mikroalbuminurię to jedno z najważniejszych badań kontrolnych przy cukrzycy. Jest proste, tanie i pozwala wykryć uszkodzenie nerek na etapie, gdy da się je jeszcze zatrzymać. Poniżej wyjaśniam, jak je wykonać, jak czytać wynik i co dalej.
Normy albuminy w moczu (UACR)
| Kategoria | UACR (mg/g) | UACR (mg/mmol) | Dawna nazwa |
|---|---|---|---|
| A1 – prawidłowa lub lekko zwiększona | poniżej 30 | poniżej 3 | norma |
| A2 – umiarkowanie zwiększona | 30–300 | 3–30 | mikroalbuminuria |
| A3 – znacznie zwiększona | powyżej 300 | powyżej 30 | makroalbuminuria, białkomocz |
Laboratoria podają wynik w mg/g albo w mg/mmol – sprawdź jednostkę na wydruku. Wskaźnik albumina/kreatynina z jednorazowej próbki zastąpił w praktyce kłopotliwą dobową zbiórkę moczu.
Kiedy i jak badać?
- Cukrzyca typu 2 – od rozpoznania, co najmniej raz w roku.
- Cukrzyca typu 1 – po 5 latach trwania choroby, co najmniej raz w roku.
- Przy stwierdzonej albuminurii lub obniżonym eGFR – częściej, zgodnie z zaleceniem lekarza.
- Najlepiej z pierwszej porannej porcji moczu.
- Nie badaj w dniu po intensywnym treningu, przy gorączce, infekcji, w czasie miesiączki ani przy bardzo wysokim cukrze – wynik może być fałszywie podwyższony.
Razem z UACR zawsze warto oznaczyć kreatyninę we krwi i eGFR. Dopiero oba wyniki razem pokazują stan nerek.
Co oznacza mikroalbuminuria przy cukrzycy?
Albumina przedostaje się do moczu, gdy wysoki cukier i ciśnienie uszkadzają kłębuszki nerkowe. Mikroalbuminuria oznacza więc wczesną cukrzycową chorobę nerek. Jest też sygnałem zwiększonego ryzyka chorób serca i naczyń – dlatego lekarz może zlecić dodatkowe badania i zaostrzyć cele leczenia.
Dobra wiadomość: na tym etapie zmiany są często odwracalne albo można je na długo zatrzymać.
Co robić przy mikroalbuminurii?
- Potwierdź wynik – powtórz badanie 2 razy w ciągu 3–6 miesięcy.
- Popraw wyrównanie cukru – cel HbA1c ustal z diabetologiem.
- Kontroluj ciśnienie – przy albuminurii i nadciśnieniu lekarz zwykle włącza lek z grupy ACEI lub sartanów.
- Zapytaj o leki chroniące nerki – przy cukrzycy typu 2 wytyczne KDIGO zalecają flozyny (SGLT2), a w części przypadków finerenon lub agonistę GLP-1.
- Ogranicz sól do mniej niż 5 g dziennie i nie przesadzaj z białkiem (ok. 0,8 g/kg masy ciała przy chorobie nerek).
- Rzuć palenie, dbaj o ruch i masę ciała.
O tym, jak czytać wynik białka w badaniu ogólnym moczu, piszę we wpisie białko w moczu.
Rozmawiaj z diabetologiem. Wynik UACR i eGFR omów z lekarzem – to on decyduje o lekach i o tym, jak często powtarzać badania.
Źródła
- KDIGO 2022 Clinical Practice Guideline for Diabetes Management in Chronic Kidney Disease. Kidney Int 2022;102(5S):S1–S127. doi.org/10.1016/j.kint.2022.06.008
- American Diabetes Association Professional Practice Committee. Standards of Care in Diabetes – 2026: Chronic Kidney Disease and Risk Management. Diabetes Care 2026;49(Suppl. 1). diabetesjournals.org
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą – 2026. ptdiab.pl
Dodaj komentarz