W skrócie
- U niemowląt i małych dzieci zakażenie układu moczowego często daje tylko gorączkę, wymioty, senność lub brak apetytu – bez typowego pieczenia.
- Niemowlę poniżej 3. miesiąca życia z gorączką i podejrzeniem infekcji dróg moczowych wymaga pilnej oceny w szpitalu.
- Wynik z woreczka na mocz często bywa zanieczyszczony. Najlepsza jest próbka ze środkowego strumienia („na złapanie”); o rozpoznaniu decyduje posiew.
- U dziecka z cukrzycą typu 1 infekcja podnosi cukier i ryzyko ketonów – mierz glikemię i ketony częściej.
Bakterie w moczu dziecka to częsty powód wizyt u pediatry. Wynik trzeba zawsze ocenić razem z objawami i sposobem pobrania moczu, bo u małych dzieci łatwo o zanieczyszczenie próbki. Poniżej wyjaśniam, na co zwrócić uwagę w różnym wieku.
Pilnie do lekarza lub na SOR: niemowlę poniżej 3 miesięcy z gorączką, dziecko bardzo senne, wiotkie, odwodnione, z wysoką gorączką i wymiotami, z bólem w boku – albo dziecko z cukrzycą, u którego rosną ketony.
Objawy zakażenia u dzieci w różnym wieku
| Wiek | Typowe objawy |
|---|---|
| Niemowlęta | gorączka bez innej przyczyny, wymioty, niechęć do jedzenia, senność lub drażliwość, słaby przyrost masy ciała |
| Małe dzieci | gorączka, ból brzucha, moczenie się mimo wcześniejszego odpieluchowania, cuchnący mocz |
| Starsze dzieci | pieczenie przy siusianiu, częste oddawanie moczu, ból podbrzusza lub w boku, gorączka |
Jak pobrać mocz od dziecka?
Wytyczne NICE zalecają pobranie moczu metodą „na złapanie” (ze strumienia, do jałowego pojemnika). Jeśli to niemożliwe, można użyć specjalnych wkładów lub woreczków zgodnie z instrukcją, ale nie waty, gazy ani podpasek. Wynik z woreczka dodatni dla bakterii często trzeba potwierdzić lepiej pobraną próbką.
- Umyj ręce i okolice cewki moczowej dziecka wodą.
- U niemowlęcia: rozbierz od pasa w dół i czekaj z otwartym pojemnikiem – niemowlęta często siusiają po karmieniu.
- U starszego dziecka: pierwszą porcję do toalety, środkową do pojemnika.
- Dostarcz próbkę do laboratorium jak najszybciej, najlepiej w ciągu 2 godzin.
Jak czytać wynik?
Badanie ogólne moczu (bakterie, azotyny, leukocyty) daje podejrzenie infekcji, ale rozpoznanie potwierdza posiew z mianem bakterii i antybiogramem. Kilka gatunków bakterii w posiewie zwykle oznacza zanieczyszczenie. Najczęstszą przyczyną zakażeń u dzieci, podobnie jak u dorosłych, jest E. coli – więcej we wpisie bakterie coli w moczu.
Leczenie i dalsza diagnostyka
Leczenie ustala pediatra: rodzaj antybiotyku, drogę podania i czas leczenia zależą od wieku dziecka i tego, czy zakażenie objęło nerki. Niemowlęta poniżej 3 miesięcy leczy się w szpitalu. Po pierwszym zakażeniu u niemowlęcia poniżej 6 miesięcy lub przy nawrotach i nietypowym przebiegu lekarz zleca zwykle USG układu moczowego, a czasem dalsze badania. Po pierwszej infekcji rutynowo nie podaje się antybiotyku zapobiegawczo.
Zapobieganie: regularne siusianie, picie wody, unikanie zaparć, higiena (u dziewczynek podcieranie od przodu do tyłu). Więcej o dobrych nawykach, które wspierają zdrowie dziecka od najmłodszych lat, przeczytasz na bezpieczny-maluch.com.pl. W przeglądzie Cochrane z 2023 r. produkty z żurawiny zmniejszały ryzyko objawowych zakażeń u dzieci – przed ich podaniem zapytaj pediatrę, a przy cukrzycy wybieraj wersje bez cukru.
Bakterie w moczu u dziecka z cukrzycą
Gorączka i infekcja zwiększają zapotrzebowanie na insulinę. U dziecka z cukrzycą typu 1 w czasie choroby mierz cukier co 1–2 godziny i ketony co 2–4 godziny, nie odstawiaj insuliny bazowej i postępuj według planu na dni choroby od diabetologa. Więcej: ketony w moczu u dziecka.
Rozmawiaj z pediatrą. Każdy nieprawidłowy wynik moczu u dziecka, szczególnie z gorączką, omów z lekarzem.
Źródła
- National Institute for Health and Care Excellence. Urinary tract infection in under 16s: diagnosis and management. NICE guideline NG224, 2022. nice.org.uk/guidance/ng224
- Phelan H., Hanas R., Hofer S.E. i wsp. ISPAD Clinical Practice Consensus Guidelines 2022: Sick day management in children and adolescents with diabetes. Pediatr Diabetes 2022;23(7):912–925. doi.org/10.1111/pedi.13415
- Williams G. i wsp. Cranberries for preventing urinary tract infections. Cochrane Database Syst Rev 2023;11:CD001321. doi.org/10.1002/14651858.CD001321.pub7
Dodaj komentarz