W skrócie
- Wołowina nie ma węglowodanów, więc sama nie podnosi cukru. Węglowodany w daniu z wołowiną pochodzą z dodatków: mąki do sosu, ziemniaków, kaszy, pieczywa.
- Wybieraj chude części: polędwicę, ligawę, udziec, zrazową. Rzadziej antrykot i mostek.
- Czerwone mięso warto ograniczyć do ok. 350–500 g (po ugotowaniu) tygodniowo, a przetworzone – jak najbardziej.
- Poniżej 3 przepisy z przeliczeniem: gulasz bez mąki (ok. 8 g W/porcję), wołowina z brokułem (ok. 10 g) i stek z sałatką.
Wołowina to dobre źródło białka, żelaza i witaminy B12. Przy cukrzycy nie trzeba jej unikać – ważniejsze jest, w jakiej ilości ją jesz, jakie części wybierasz i co podajesz obok. Poniżej zasady i przepisy.
Czy cukrzyk może jeść wołowinę?
Tak. Chuda wołowina praktycznie nie zawiera węglowodanów, więc nie podnosi glikemii tak jak pieczywo czy ziemniaki. Są jednak dwa powody, żeby nie jeść jej codziennie:
- Tłuszcz nasycony – w tłustszych częściach i mielonej wołowinie jest go sporo, a przy cukrzycy ryzyko chorób serca jest i tak podwyższone.
- Czerwone i przetworzone mięso a nowotwory – Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) uznała mięso przetworzone za rakotwórcze, a czerwone za prawdopodobnie rakotwórcze (głównie rak jelita grubego). World Cancer Research Fund zaleca ograniczenie czerwonego mięsa do ok. 350–500 g ugotowanego tygodniowo.
Dobrym planem jest wołowina 1–2 razy w tygodniu, a w pozostałe dni ryby, drób, jajka i strączki.
Jakie części wołowiny wybierać?
| Część | Tłuszcz | Do czego |
|---|---|---|
| Polędwica | mało | steki, tatar (ze sprawdzonego źródła) |
| Udziec, zrazowa, ligawa | mało | zrazy, pieczeń, gulasz, stir-fry |
| Łopatka | średnio | gulasz, duszenie |
| Antrykot, rostbef | średnio–dużo | steki – okazjonalnie |
| Mostek, szponder | dużo | rosół – zbierz tłuszcz z wierzchu |
Gulasz wołowy bez mąki
Na 4 porcje: 800 g łopatki lub udźca wołowego, 2 cebule, 2 czerwone papryki, 2 ząbki czosnku, 2 łyżki koncentratu pomidorowego, 1 łyżka oleju, 1 łyżeczka słodkiej i ½ łyżeczki ostrej papryki, majeranek, liść laurowy, ok. 500 ml bulionu lub wody.
- Mięso pokrój w kostkę i obsmaż partiami na oleju.
- Dodaj cebulę, czosnek i przyprawy, podsmaż 2–3 minuty.
- Wlej bulion, dodaj liść laurowy i duś pod przykryciem 1,5–2 godziny.
- Na ostatnie 30 minut dodaj paprykę i koncentrat. Gulasz zagęści się sam przez odparowanie – bez mąki.
Porcja: ok. 8 g węglowodanów (z cebuli, papryki i koncentratu). Podawaj z kaszą gryczaną, pęczakiem lub dużą porcją surówki – i te dodatki policz osobno.
Wołowina z brokułem i papryką (stir-fry)
Na 2 porcje: 400 g udźca lub polędwicy, 300 g brokuła, 1 papryka, 2 łyżki sosu sojowego, 1 ząbek czosnku, kawałek imbiru, 1 łyżka oleju, szczypiorek.
- Mięso pokrój w cienkie paski w poprzek włókien.
- Brokuł podziel na różyczki i blanszuj 2 minuty.
- Na mocno rozgrzanym oleju smaż mięso 2–3 minuty, zdejmij.
- Na tej samej patelni podsmaż paprykę, czosnek i imbir, dodaj brokuł, mięso i sos sojowy. Wymieszaj i od razu podawaj.
Porcja: ok. 10 g węglowodanów. Zamiast ryżu możesz podać ryż z kalafiora albo małą porcję kaszy.
Stek z sałatką
Stek z polędwicy lub udźca (ok. 150 g) osusz, posól i popieprz, smaż na rozgrzanej patelni 2–4 minuty z każdej strony i odstaw na 5 minut. Podawaj z dużą sałatką z oliwą. Taki obiad ma kilka gramów węglowodanów (z warzyw).
Wołowina a cukier po posiłku
Posiłek z dużą ilością białka i tłuszczu, a małą ilością węglowodanów może podnieść cukier powoli, po 2–5 godzinach. U części osób z cukrzycą typu 1 duże porcje mięsa wymagają dodatkowej insuliny rozłożonej w czasie. Jeśli po obiedzie z wołowiną widzisz późny wzrost glikemii, omów to z diabetologiem. Więcej o zupach na wołowinie znajdziesz we wpisie rosół dla cukrzyka.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central: wołowina, udziec, chuda. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central: papryka czerwona. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central: brokuł. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central: koncentrat pomidorowy. fdc.nal.usda.gov
- Bouvard V. i wsp. (IARC Monograph Working Group). Carcinogenicity of consumption of red and processed meat. Lancet Oncol 2015;16(16):1599–1600. doi.org/10.1016/S1470-2045(15)00444-1
- World Cancer Research Fund / American Institute for Cancer Research. Diet, Nutrition, Physical Activity and Cancer: a Global Perspective. Continuous Update Project Expert Report 2018. wcrf.org
- Bell K.J. i wsp. Impact of fat, protein, and glycemic index on postprandial glucose control in type 1 diabetes. Diabetes Care 2015;38(6):1008–1015. doi.org/10.2337/dc15-0100
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą – 2026. ptdiab.pl
Dodaj komentarz