W skrócie
- Cukrzyk może jeść pierogi, ale to danie bogate w węglowodany: jeden domowy pieróg ruski (ok. 33 g) to ok. 9–10 g węglowodanów, czyli ok. 1 WW.
- Talerz 8 pierogów to ok. 7–8 WW – tyle, ile 4 kromki chleba.
- Pierogi ze sklepu mają ok. 23 g węglowodanów przyswajalnych w 100 g (etykieta Nasze Smaki).
- Najwięcej węglowodanów jest w cieście, nie w farszu. Cieńsze ciasto i więcej farszu = mniej WW w jednym pierogu.
Pierogi ruskie to połączenie ciasta z mąki pszennej i farszu z ziemniaków, czyli dwóch źródeł skrobi. Przy cukrzycy najważniejsze jest, żeby wiedzieć, ile ich zjeść, i dobrze je policzyć. Poniżej przeliczenie, przepis na wersję z cienkim ciastem i wskazówki do innych rodzajów pierogów.
Ile węglowodanów mają pierogi ruskie?
| Część | Węglowodany przyswajalne w 100 g |
|---|---|
| Ciasto (mąka pszenna, woda, olej) | ok. 47 g |
| Farsz ruski (ziemniaki, twaróg, cebula) | ok. 12 g |
| Pierogi ruskie ze sklepu (Nasze Smaki) | ok. 23 g |
| Domowe pierogi ruskie (przepis klasyczny) | ok. 29 g |
| Porcja domowych pierogów | Węglowodany przyswajalne | WW |
|---|---|---|
| 1 pieróg (ok. 33 g) | ok. 9–10 g | ok. 1 |
| 5 pierogów | ok. 48 g | ok. 5 |
| 8 pierogów | ok. 77 g | ok. 7,7 |
Przeliczone z danych USDA dla mąki pszennej i ziemniaków gotowanych oraz etykiety twarogu półtłustego, dla klasycznego przepisu: 500 g mąki na ciasto i 850 g farszu, ok. 50 pierogów. Twoje pierogi mogą się różnić – liczy się grubość ciasta i wielkość pieroga.
Przepis na pierogi ruskie dla cukrzyka
Zmiany wobec klasycznego przepisu: cieńsze ciasto, część mąki pełnoziarnista, więcej farszu z przewagą twarogu. Na ok. 40 pierogów:
- Ciasto: 200 g mąki pszennej typ 450–500, 150 g mąki pszennej razowej, ok. 200 ml ciepłej wody, 1 łyżka oleju, szczypta soli
- Farsz: 500 g ugotowanych ziemniaków, 300 g twarogu półtłustego, 1 cebula zeszklona na łyżce oleju, sól, dużo pieprzu
- Ziemniaki przeciśnij z twarogiem, dodaj cebulę i przyprawy.
- Zagnieć elastyczne ciasto i odstaw pod miską na 20 minut.
- Rozwałkuj jak najcieniej (ok. 1–1,5 mm), wykrawaj koła i nakładaj po czubatej łyżeczce farszu.
- Gotuj partiami w osolonym wrzątku ok. 2–3 minuty od wypłynięcia.
Taki pieróg ma ok. 8–9 g węglowodanów przyswajalnych, ale jest większy i ma więcej farszu – dzięki temu łatwiej zjeść mniej sztuk. Podawaj z cebulką na łyżce oleju lub z jogurtem naturalnym i dużą porcją surówki zamiast skwarek.
Czy cukrzyk może jeść pierogi?
Tak, pod warunkiem, że pierogi są wliczone w plan posiłku, a nie dodatkiem do niego. Przy cukrzycy typu 2 lepiej sprawdza się mniejsza porcja (4–6 sztuk) z surówką niż pełny talerz. Przy cukrzycy typu 1 najważniejsze jest dokładne policzenie WW – najlepiej zważyć jeden pieróg i pomnożyć.
| Rodzaj pierogów | Na co uważać |
|---|---|
| Z mięsem, z kapustą i grzybami | mniej węglowodanów w farszu niż ruskie; więcej tłuszczu i białka – cukier może rosnąć później |
| Z serem na słodko | cukier w farszu i polewa (śmietana z cukrem, owoce z cukrem) – dolicz je |
| Z owocami (jagody, truskawki) | owoce + często cukier w farszu i do posypania – najwięcej węglowodanów |
| Smażone | dodatkowy tłuszcz – wolniejszy, ale dłuższy wzrost cukru |
Pierogi okraszone tłuszczem, ze skwarkami lub smażone potrafią podnieść cukier dopiero po 2–4 godzinach, co opisano u osób z cukrzycą typu 1 w badaniach z CGM. Jeśli widzisz taki wzorzec, porozmawiaj z diabetologiem o rozłożeniu dawki insuliny.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Najczęstsze pytania
Czy cukrzyk może jeść pierogi ruskie?
Może, ale to danie bogate w węglowodany. Jeden domowy pieróg ruski (ok. 33 g) to ok. 9–10 g węglowodanów, czyli ok. 1 WW.
Ile WW ma talerz pierogów?
Talerz 8 pierogów to ok. 7–8 WW, tyle co 4 kromki chleba.
Ile węglowodanów mają pierogi ze sklepu?
Ok. 23 g węglowodanów przyswajalnych w 100 g (według etykiety Nasze Smaki).
Jak zmniejszyć liczbę węglowodanów w pierogach?
Najwięcej jest w cieście, nie w farszu. Cieńsze ciasto i więcej farszu to mniej WW w jednym pierogu. Inne dania mączne porównasz we wpisie makaron przy cukrzycy.
Źródła
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central: mąka pszenna. fdc.nal.usda.gov
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central: ziemniaki gotowane bez skórki. fdc.nal.usda.gov
- Piątnica. Twaróg półtłusty 4% – wartości odżywcze. piatnica.com.pl
- Pierogi ruskie Nasze Smaki 400 g – wartości odżywcze. Open Food Facts. pl.openfoodfacts.org
- Bell K.J. i wsp. Impact of fat, protein, and glycemic index on postprandial glucose control in type 1 diabetes. Diabetes Care 2015;38(6):1008–1015. doi.org/10.2337/dc15-0100
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą – 2026. ptdiab.pl
Dodaj komentarz