W skrócie
- Czarna kawa (espresso, parzona, rozpuszczalna bez dodatków) nie ma węglowodanów i nie wymaga insuliny.
- Węglowodany dochodzą z dodatków: łyżeczka cukru to 5 g, 100 ml mleka – ok. 5 g, a kawa 3w1 z saszetki – ok. 12 g.
- W dużych badaniach osoby pijące więcej kawy miały niższe ryzyko cukrzycy typu 2. Kofeina może jednak doraźnie trochę podnosić cukier u części osób.
- Cukrzyk może pić kawę: najlepiej czarną lub z mlekiem, bez cukru i syropów, 2–4 filiżanki dziennie.
Kawa to napój, który przy cukrzycy sprawia kłopot tylko przez dodatki. Poniżej ile węglowodanów mają popularne kawy, co mówią badania o kawie i cukrzycy i na co uważać.
Ile węglowodanów ma kawa?
| Kawa | Węglowodany (ok.) | WW |
|---|---|---|
| espresso, kawa czarna, americano | 0 g | 0 |
| kawa z 50 ml mleka | 2,5 g | 0,25 |
| cappuccino (150 ml mleka) | 7,5 g | 0,75 |
| latte duże (330 ml mleka) | 16 g | 1,6 |
| łyżeczka cukru | +5 g | +0,5 |
| łyżka syropu smakowego (ok. 15 ml) | +10–13 g | +1,0–1,3 |
| kawa 3w1 z saszetki (18 g) | ok. 12 g | 1,2 |
| kawa mrożona / frappé z kawiarni | często 30–60 g | 3–6 |
Wartości mleka dla mleka krowiego (ok. 4,8 g laktozy w 100 ml). Napój migdałowy lub sojowy niesłodzony ma kilka razy mniej węglowodanów. Porównanie: jakie mleko dla cukrzyka.
Kawa a cukrzyca – co mówią badania
W metaanalizie badań kohortowych każda dodatkowa filiżanka kawy dziennie wiązała się z ok. 6% niższym ryzykiem cukrzycy typu 2 – dotyczyło to zarówno kawy z kofeiną, jak i bezkofeinowej (Carlström i Larsson 2018). To nie jest dowód, że kawa leczy cukrzycę, ale pokazuje, że nie trzeba z niej rezygnować.
Z drugiej strony sama kofeina w dużej dawce może doraźnie zmniejszać wrażliwość na insulinę. U części osób z cukrzycą cukier po porannej kawie wyraźnie rośnie – najłatwiej sprawdzić to na glukometrze lub sensorze. U osób z cukrzycą typu 1 kofeina nasilała objawy ostrzegawcze niedocukrzenia (Watson i wsp. 2000), co może ułatwić jego rozpoznanie.
Jaka kawa dla cukrzyka?
- Czarna – espresso, przelewowa, americano.
- Z mlekiem lub niesłodzonym napojem roślinnym – cappuccino zamiast dużego latte.
- Bez cukru i syropów – do smaku cynamon, kardamon, kakao; ewentualnie słodzik.
- 2–4 filiżanki dziennie – EFSA uznaje do 400 mg kofeiny dziennie za bezpieczne dla dorosłych (ok. 4 filiżanki parzonej kawy), w ciąży do 200 mg.
Na co uważać
- Kawy 3w1 i „cappuccino” z saszetki – cukier, syrop glukozowy, utwardzony tłuszcz.
- Kawy smakowe z kawiarni – duża mrożona kawa z syropem i bitą śmietaną to nawet 5–6 WW.
- Śmietanka do kawy w proszku – często na bazie syropu glukozowego.
- Nadciśnienie, arytmia, refluks, bezsenność – ogranicz kofeinę i skonsultuj z lekarzem.
- Kawa zamiast śniadania – przy insulinie lub pochodnych sulfonylomocznika pusty żołądek i kawa to ryzyko niedocukrzenia.
Rozmawiaj z diabetologiem. Dzielę się wiedzą i swoim doświadczeniem, ale ilość węglowodanów w posiłkach, dawki insuliny i dietę zawsze dopasuj ze swoim lekarzem lub dietetykiem.
Źródła
- Carlström M., Larsson S.C. Coffee consumption and reduced risk of developing type 2 diabetes: a systematic review with meta-analysis. Nutr Rev 2018;76(6):395–417.
- Watson J.M. i wsp. Caffeine and hypoglycemia awareness in type 1 diabetes. Diabetes Care 2000;23(4):455–459.
- EFSA NDA Panel. Scientific Opinion on the safety of caffeine. EFSA Journal 2015;13(5):4102.
- U.S. Department of Agriculture, FoodData Central, FDC ID 171267. fdc.nal.usda.gov
Dodaj komentarz